اخبار منتخب
اخبار و مقالات برنامهنویسی، هوش مصنوعی و فناوری
مهمترین مقالات و آموزشهای برنامهنویسی، هوش مصنوعی، زیرساخت و توسعه نرمافزار از سراسر دنیا رو برات خلاصه میکنیم تا همیشه بروز باشی 😉
- چرا ایجنتهای تحقیقاتی ML بیشبرازش نمیکنن؟
محققای آمازون با یه آزمایش جالب رو ایجنتهای هوش مصنوعی نشون دادن چرا مدلهایی که بارها رو یه دیتاست تست میشن، بازم بیشبرازش نمیکنن.
- ایجنتهای هوش مصنوعی و کدهای قدیمی
ادی اوسمانی میگه چطور باید ایجنتهای AI رو تو کدهای قدیمی و شکننده به کار گرفت، بدون اینکه سیستم رو خراب کنن یا اعتماد تیم رو از دست بدن.
- dbt Charts: وقتی نمودار دشبورد میاد تو کد
شرکت dbt Labs نمودارهای دشبورد رو به شکل متنباز و با یه زبون YAML جدید منتشر کرده تا هم آدمها هم ایجنتهای هوش مصنوعی بتونن راحت باهاش کار کنن.
- جنسن هوانگ و نگرانیهای آخرالزمانی AI
مدیرعامل انویدیا تو کنفرانس All-In درباره هشدارهای اخیر درباره خطر انقراض انسان از هوش مصنوعی و افشاگری یه کارمند سابق آنتروپیک حرف زد و گفت این پیشبینیها علمی نیستن.
- پنگرام رو نمیشه گول زد؛ حتی با بازنویسی کامل دستی
وقتی نویسنده یه توییت جنجالی رو با کمک AI بازسازی و بعد کاملا با دست بازنویسی میکنه، Pangram بازم میگه صد در صد هوش مصنوعیه.
- چرا ایجنتهای تحقیقاتی ML بیشبرازش نمیکنن؟
محققای آمازون با یه آزمایش جالب رو ایجنتهای هوش مصنوعی نشون دادن چرا مدلهایی که بارها رو یه دیتاست تست میشن، بازم بیشبرازش نمیکنن.
- ایجنتهای هوش مصنوعی و کدهای قدیمی
ادی اوسمانی میگه چطور باید ایجنتهای AI رو تو کدهای قدیمی و شکننده به کار گرفت، بدون اینکه سیستم رو خراب کنن یا اعتماد تیم رو از دست بدن.
- dbt Charts: وقتی نمودار دشبورد میاد تو کد
شرکت dbt Labs نمودارهای دشبورد رو به شکل متنباز و با یه زبون YAML جدید منتشر کرده تا هم آدمها هم ایجنتهای هوش مصنوعی بتونن راحت باهاش کار کنن.
- جنسن هوانگ و نگرانیهای آخرالزمانی AI
مدیرعامل انویدیا تو کنفرانس All-In درباره هشدارهای اخیر درباره خطر انقراض انسان از هوش مصنوعی و افشاگری یه کارمند سابق آنتروپیک حرف زد و گفت این پیشبینیها علمی نیستن.
- پنگرام رو نمیشه گول زد؛ حتی با بازنویسی کامل دستی
وقتی نویسنده یه توییت جنجالی رو با کمک AI بازسازی و بعد کاملا با دست بازنویسی میکنه، Pangram بازم میگه صد در صد هوش مصنوعیه.
- ایجنتهای هوش مصنوعی و کدهای قدیمی
ادی اوسمانی میگه چطور باید ایجنتهای AI رو تو کدهای قدیمی و شکننده به کار گرفت، بدون اینکه سیستم رو خراب کنن یا اعتماد تیم رو از دست بدن.
- شتابدهنده یا وایبکدر؛ با هوش مصنوعی چطور کد مینویسی؟
یه نویسنده که هم زیاد از هوش مصنوعی برای کدنویسی کمک میگیره هم کدشو میخونه، دو رویکرد رایج امروز رو از هم جدا میکنه.
- شغل بعدی برنامهنویسی: مهندس محصول
به گفتهی یه توسعهدهنده باسابقه، هزینهی نوشتن کد داره صفر میشه و شغل برنامهنویس جونیور همین الان داره از بین میره؛ ولی نسل بعدی مهندسها قراره کار کاملاً متفاوتی انجام بدن.
- چرا رقابت هوش مصنوعی آمریکا و چین یه افسانهست؟
یه گفتگوی تازه میگه رقابت هوش مصنوعی بین آمریکا و چین اونجوری که رسانهها میگن یه مسابقه با یه برنده نیست.
- شغل داغ دنیای هوش مصنوعی: مهندس Forward Deployed
مدیرعامل Kepler که سابقهی کار تو Palantir و Citadel داره، توضیح میده مهندسای Forward Deployed دقیقاً چیکار باید بکنن و چرا اکثرشون این کارو اشتباه انجام میدن.
- dbt Charts: وقتی نمودار دشبورد میاد تو کد
شرکت dbt Labs نمودارهای دشبورد رو به شکل متنباز و با یه زبون YAML جدید منتشر کرده تا هم آدمها هم ایجنتهای هوش مصنوعی بتونن راحت باهاش کار کنن.
- ساخت یه صف قابلاعتماد با PostgreSQL
یه مهندس نرمافزار قدمبهقدم نشون میده چطور یه صف کار ساده روی PostgreSQL میتونه جلوی ریس کاندیشن، کرش ورکر و طوفان ریترای رو بگیره.
- سفر یک کوئری Postgres در دل یک دیتابیس شارد شده
یه router به اسم Neki که PlanetScale ساخته، هر کوئری Postgres رو از پروتکل و پارس تا پلنریزی و اجرا، بین چند شارد جوری مدیریت میکنه که انگار یه Postgres تنهاست.
- پلنتاسکیل Neki رو رونمایی کرد
پلنتاسکیل با Neki یه پستگرس شارد شده منتشر کرده که دیتابیستو رو چند ماشین پخش میکنه، بدون اینکه از قابلیتهای خود پستگرس چیزی کم بشه.
- MikroORM 7.2 اومد، حالا امنیت در سطح ردیف پستگرس رو مستقیم پشتیبانی میکنه
MikroORM 7.2 رو با پشتیبانی مستقیم از Row Level Security پستگرس منتشر کردن؛ سیاستهای چندمستأجری دیگه بهجای کد اپلیکیشن، تو خود پایگاهداده اجرا میشن.
- @shadcn/lint: لینتری که مستقیم به ایجنت کدنویسی درس میده
یه لینتر جدید برای Tailwind کمک میکنه ایجنتهای کدنویسی بهجای فقط خطا گرفتن، دقیقا بفهمن باید بهجاش از کدوم کلاس یا پراپ سیستم دیزاین استفاده کنن.
- آناتومی کامل یه Input هوشمند تو اپهای AI
سازندهی کتابخونهی prompt-kit توضیح میده که ورودی متنی اپهای هوش مصنوعی از یه جعبهی ساده به یه سیستم چندلایه تبدیل شده.
- گوگل کدهای قدیمی AI رو با یه اسکیل شکار میکنه
یه توسعهدهنده اسکیل modern-web-guidance گوگل رو رو یه اپ ریاکت واقعی امتحان کرده تا ببینه واقعا جلوی کدهای قدیمی مدلهای AI رو میگیره یا نه.
- OUI-1: ساخت آنی رابط کاربری با دیفیوژن
یه مدل هوش مصنوعی جدید به اسم OUI-1 به جای نوشتن کد رابط کاربری خط به خط، کل صفحه رو یهو از نویز میسازه؛ کار سختش وقتی شروع میشه که صفحه شلوغ بشه.
- فیبل ۵.۱ در ساخت سایت از فیبل ۵ جلو زد
یه بنچمارک کور با ۵۰ پرامپت نشون میده فیبل ۵.۱ تو طراحی سایت از فیبل ۵ جلوتره، هرچند تو کار کردن درست کدها فرقی نکردن.
- @shadcn/lint: لینتری که مستقیم به ایجنت کدنویسی درس میده
یه لینتر جدید برای Tailwind کمک میکنه ایجنتهای کدنویسی بهجای فقط خطا گرفتن، دقیقا بفهمن باید بهجاش از کدوم کلاس یا پراپ سیستم دیزاین استفاده کنن.
- کدوم سرویسهای Cloudflare رو واقعا لازم داری؟
یه توسعهدهنده که چند ساله از Cloudflare استفاده میکنه میگه فقط وقتی سراغ یه محصول جدید میره که یه مشکل واقعی داشته باشه، نه برعکس؛ اینجا میگه دقیقاً از کدومها و چرا.
- Jotai نسخهٔ ۳ رو منتشر کرد
جوتای نسخهٔ ۳ رو منتشر کرده که API عمومیش تقریباً بدون تغییره، ولی نیازمندیهای پروژه بالا رفته و چند تا ابزار قدیمی هم حذف شده.
- با تست تصادفی (fuzzing) تو کلاینت HTTP خودش ۱۱ تا باگ پیدا کرد
نویسنده بهجای نوشتن تستهای مثالمحور، برای کلاینت HTTP خودش (ffetch) قانون کلی نوشت و گذاشت ابزار فازینگ ورودیهای عجیب رو پیدا کنه؛ نتیجهش یازده باگ پنهون بود.
- کلودفلر رجیستری ماژول ورکرز رو بازنویسی کرد
کلودفلر بخش رزولوشن ماژولهای رانتایم Workers رو از نو نوشته تا رفتارش دقیقاً مثل Node.js و مرورگرها بشه، از import.meta گرفته تا require(esm).
- ایکسکد ۲۷ اومد: ایجنتهای کدنویسی هوش مصنوعی وارد Xcode شدن
اپل نسخه جدید Xcode رو منتشر کرد که میشه توش از مدلهای هوش مصنوعی آنتروپیک و OpenAI برای نوشتن کد کمک گرفت، همزمان با ابزارهای جدید مدیریت دستگاه و تست.
- اپل به سیری اجازه میده جاشو به Claude و ChatGPT بده
کدهای کشفشده تو iOS 27 و macOS Golden Gate نشون میدن اپل مکانیزمی طراحی کرده که سیری بتونه بهجای مدل خودش از Claude یا ChatGPT استفاده کنه.
- مک تهو دیگه نمیذاره کیچین لاگینتو دستی کپی کنی
توی macOS Tahoe 26.4 اپل یه تغییر امنیتی گذاشته که کپی دستی کیچین لاگین بین دو مک رو دیگه ممکن نمیکنه؛ این تغییر از مارس فعال بوده ولی تازه به گوش عموم رسیده.
- افت ۳٫۹ نمرهای Edge0-35B بعد از کوانتیزیشن ۴بیتی
تیم Edge0 یه مدل ۳۵میلیاردی رو کوانتیزه به ۴بیت کرده تا رو گوشی و لپتاپ اجرا بشه، اما این فشردهسازی یهکم به قیمت افت دقت مدل تموم شده.
- اپل آیفون ۱۸ پرو رو رسمی معرفی کرد
اپل تو رویداد امروزش آیفون ۱۸ پرو و پرو مکس رو با تراشه A20 Pro، باتری بادوامتر و دوربین جدید رونمایی کرد؛ قیمتها هم گرونتر از قبل شدن.
- چرا عاملهای هوش مصنوعی مدیریتشده گرونتر از چیزیان که فکر میکنی
پلتفرمهای عامل هوش مصنوعی مدیریتشده حالا علاوه بر توکن، بابت زمان زندهموندن سشن هم پول میگیرن؛ همین باعث شده شرکتهای مدل و ابری استراتژیهای قفلکردن مشتری کاملاً متفاوتی پیش بگیرن.
- ZLUDA: اجرای برنامههای CUDA روی کارت گرافیک AMD
ZLUDA به برنامههای CUDA اجازه میده بدون بازنویسی روی کارت گرافیک AMD اجرا بشن، و یه پروژهٔ جدید نصبش رو روی ویندوز خیلی راحتتر کرده.
- اجرای یه مدل ۲۷ میلیاردی رو یه مینیپیسی کفدستی
جا کردنِ یه مدل ۲۷ میلیاردی تو یه مینیپیسی کفدستی راحته، ولی سرعت گرفتن ازش داستان جداست؛ این تست نشون میده چند ترفند ساده چطور سرعتو تا ۴ برابر بالا میبره.
- سه ترفند برای دو برابر کردن سرعت مدلهای محلی با Llama.cpp
اگه مدل زبانی رو رو کارت گرافیک خودت اجرا میکنی و سرعتش پایینه، این سه تنظیم تو Llama.cpp میتونه سرعت تولید توکن رو بهراحتی دو برابر کنه.
- چطور با مسیریابی مدل، هزینهٔ LLM رو ۱۰ برابر کم کنیم؟
خیلی از اپلیکیشنهای هوش مصنوعی هر درخواستی رو، حتی یه کار ساده، به گرونترین مدل میفرستن. این مقاله میگه با یه سیستم مسیریابی ساده چطور میشه هزینه رو تا ده برابر پایین آورد.
- چرا عاملهای هوش مصنوعی مدیریتشده گرونتر از چیزیان که فکر میکنی
پلتفرمهای عامل هوش مصنوعی مدیریتشده حالا علاوه بر توکن، بابت زمان زندهموندن سشن هم پول میگیرن؛ همین باعث شده شرکتهای مدل و ابری استراتژیهای قفلکردن مشتری کاملاً متفاوتی پیش بگیرن.
- قطعی اسلک: عکسهای قدیمی چند ساعت مات و غیرقابل دانلود بودن
توی اسلک یه باگ باعث شد عکسهای آپلودشده قبل از ۱۱ سپتامبر بیکیفیت و غیرقابل دانلود بشن؛ تیم فنی بعد از چندبار حدس اشتباه، ریشه مشکل رو پیدا کرد.
- راهاندازی کارخونه نرمافزار خودکار با GPT-6 Astra
یه هارنس متنباز هست که با گرفتن یه سند نیاز یا ایشوی گیتهاب، بدون دخالت آدم کد مینویسه، تستش میکنه و پولریکوئست میفرسته؛ محک تازهش مدل GPT-6 Astra بوده.
- بعد از Git چی میاد؟ نگاه ERSC به آینده کنترل نسخه
تیم East River Source Control میگه Git برای دنیای امروز طراحی نشده و داره یه کنترل نسخه جدید میسازه که پروتکل Git رو حفظ میکنه ولی موتور ذخیرهسازیش کاملاً فرق داره.
- هماهنگی عاملهای هوش مصنوعی با Amazon S3 Files
آمازون یه راه نشون داده که چند عامل هوش مصنوعی، هرکدوم روی یه سرویس متفاوت، از طریق یه سیستم فایل مشترک روی S3 با هم هماهنگ بشن، بدون هیچ کد یکپارچهسازی سفارشی.
- از مغز مگس میوه یه دستهبند ایمیل ساختن
محققای گوگل دیپمایند نقشهٔ کامل مغز یه مگس میوه رو منتشر کردن و چند روز بعد یه نفر همون مغز شبیهسازیشده رو آموزش داد تا ایمیل دستهبندی کنه.
- گوگل مجبور شد دادههای جستجو رو با رقباش شریک بشه
بهخاطر قانون DMA اتحادیه اروپا، گوگل باید بخشی از دادههای جستجوی کاربراش رو با رقبا شریک بشه؛ نویسنده این متن خودش تو طراحی روش ناشناسسازی این دادهها به کمیسیون اروپا کمک کرده.
- گوگل کدهای قدیمی AI رو با یه اسکیل شکار میکنه
یه توسعهدهنده اسکیل modern-web-guidance گوگل رو رو یه اپ ریاکت واقعی امتحان کرده تا ببینه واقعا جلوی کدهای قدیمی مدلهای AI رو میگیره یا نه.
- گوگل پلاگین تازهای برای ایجنتهای کدنویسی هوش مصنوعی معرفی کرد
گوگل یه پلاگین تازه منتشر کرده که مهارتها و سرورهای MCP رو برای کار با Google Cloud تو یه بسته نصبی جمع میکنه، مخصوص ایجنتهای کدنویسی مثل Claude Code.
- گوگل ۵ قابلیت جدید Gemini رو به اپلیکیشنهای Workspace اضافه کرد
گوگل با استفاده از Workspace Intelligence، Gemini رو مستقیم تو Gmail، Drive، Docs، Slides و Chat قابل استفاده کرده تا کارای چند مرحلهای رو خودکار انجام بده.
- قسمت سخت گیتوی MCP، پروتکل نیست
شرکت Sierra گزارش کامل ساخت گیتوی داخلی MCPش رو منتشر کرده و WorkOS میگه اتفاقاً بخش سختش پروتکل نبوده، بلکه هویت و اجازهدسترسی بوده.
- وقتی هوش مصنوعی خودش حمله سایبری رو انجام میده
Anthropic یه گزارش منتشر کرد که نشون میده مهاجمها دیگه فقط از هوش مصنوعی برای نوشتن کد مخرب کمک نمیگیرن، بلکه بهش اجازه میدن خودش بخشی از حمله رو انجام بده.
- پنهانکاری امنیتی دیگه جواب نمیده؛ AI باعثشه
با AI، دیگه هیچ باگ پنهانی امن نیست؛ حتی کدهایی که ده سال کسی بهشون نگاه نکرده بود الان زیر ذرهبین هوش مصنوعی هستن.
- agentهای OpenAI و حملهٔ عجیب به RubyGems
agentهای هوش مصنوعی که احتمالاً از OpenAI بودن، هزاران پکیج مخرب رو تو RubyGems آپلود کردن و سعی کردن کلید API کاربرها رو بدزدن؛ هدف نهایی هنوز روشن نیست.
- مک تهو دیگه نمیذاره کیچین لاگینتو دستی کپی کنی
توی macOS Tahoe 26.4 اپل یه تغییر امنیتی گذاشته که کپی دستی کیچین لاگین بین دو مک رو دیگه ممکن نمیکنه؛ این تغییر از مارس فعال بوده ولی تازه به گوش عموم رسیده.
- گوگل کدهای قدیمی AI رو با یه اسکیل شکار میکنه
یه توسعهدهنده اسکیل modern-web-guidance گوگل رو رو یه اپ ریاکت واقعی امتحان کرده تا ببینه واقعا جلوی کدهای قدیمی مدلهای AI رو میگیره یا نه.
- شاپیفای برمیگرده به کدنویسی نیتیو
شاپیفای شش سال پیش بهخاطر سرعت توسعه رفت سراغ React Native، ولی حالا با کمک ایجنتهای کدنویسی داره اپهاشو از صفر با Swift و Kotlin بازسازی میکنه.
- Jotai نسخهٔ ۳ رو منتشر کرد
جوتای نسخهٔ ۳ رو منتشر کرده که API عمومیش تقریباً بدون تغییره، ولی نیازمندیهای پروژه بالا رفته و چند تا ابزار قدیمی هم حذف شده.
- بازنویسی کامل React Native ExecuTorch در نسخه v0.10
کتابخونه React Native ExecuTorch با نسخه ۰.۱۰ کاملاً از نو نوشته شده و حالا مدلهای هوش مصنوعی رو مستقیم روی سختافزار گوشی، با Core ML روی آیفون و Vulkan روی اندروید، اجرا میکنه.
- ریاکت ۱۹.۳ منتشر شد؛ View Transitions حالا رسمیه
ریاکت نسخه ۱۹.۳ رو منتشر کرده و دو ویژگی که سال قبل بهصورت آزمایشی معرفی شده بودن، یعنی View Transitions و Fragment Refs، حالا رسمی و پایدار شدن.
- DBSC در عمل: چیزهایی که اسپک بهت نمیگه
اسکات هلم بعد از راهاندازی نشستهای گرهخورده به سختافزار روی Report URI، فهرست باگها و تلههای پیادهسازیش رو منتشر کرده؛ از لاگاوتهای تصادفی تا تبی که تا ابد معلق میمونه.
- پینت ۱.۳۰ حالا فایلهای Blade رو فرمت میکنه
لاراول پینت ۱.۳۰.۰ با یه فلگ جدید سراغ قالبهای Blade میره و کلاسهای Tailwind و اتریبیوتهای Alpine رو هم مرتب میکنه — البته فرمتکردن روی Node انجام میشه، نه PHP.
- Truss: نقشهٔ زندهٔ دیتابیس لاراول
یه پکیج لاراولی که بهجای فایلهای migration، خود اسکیمای واقعی دیتابیس رو میخونه و به شکل دیاگرام ER زومشدنی نشون میده — بدون اینکه حتی یه ردیف داده رو کوئری کنه.
- جلوگیری از SSRF تو لاراول با یه پکیج آماده
فچ کردن URLی که کاربر داده کار عادیایه، تا وقتی مهاجم آدرس متادیتای ابری رو بفرسته و کلیدهای IAM سرورت لو بره. این پکیج جلوی همین مسیرها رو قبل از خروج درخواست میگیره.
- تأیید انسانی در Laravel AI SDK
لاراکان US 2026 یه API تازه برای Laravel AI SDK آورد که ایجنت رو قبل از اجرای ابزارهای حساس مثل ریفاند یا حذف فایل نگه میداره تا یه آدم تصمیم بگیره.
- متا از Muse رونمایی کرد؛ ایجنت هوش مصنوعی شخصی برای همه۳۵۵ روز پیش
- از هواداری تا نگرانی: چرا دیدم دربارهٔ AI عوض شد۳۴۶ روز پیش
- مقایسه ارزش سه اشتراک محبوب کدنویسی هوش مصنوعی۳۳۳ روز پیش
- برای بعضیها برنامهنویسی هنره، نه شغل۳۲۶ روز پیش
- شرکتهای بزرگ AI محصول رو چطور میسازن۳۲۶ روز پیش
- تجربهٔ اول کاربرها از GPT-6 Astra۳۲۲ روز پیش
- Vitest ۵ منتشر شد؛ سریعتر و با ابزارهای دیباگ جدید۳۱۶ روز پیش
- نسخه ۵ Vitest با آپدیتهای سرعتی منتشر شد۳۰۵ روز پیش
- GPT-6 Astra؛ مدل جدید OpenAI که خودش تصمیم میگیره۲۹۵ روز پیش
- ۱۰ ترفند برای مهار کدهای شلوغ AI تو پروژههای فرانتاند۲۸۶ روز پیش





























































