مینیمالیسم مُرد؛ حالا نوبت شخصیته
فرانتاندClaude Opus 5خلاصهٔ کاملتر
مقالهٔ بلاگ تابیک با یه جملهٔ ساده شروع میشه: هر جنبش طراحی بهعنوان یه شورش شروع میشه و آخرش خودش میشه چیزی که شورش بعدی علیهش راه میافته. شورش مینیمالیسم هم لازم بود؛ اوایل دههٔ ۲۰۱۰ تقویم آیفون جلد چرمیِ دوختهشده داشت و اپ پادکست نوار ریلبهریل. نویسندهها میگن اون همه بافت فقط خستهکننده نبود، از نظر ساختاری هم ناصادق بود: تزئینات درزها رو قایم میکرد و جای تصمیم طراحی رو میگرفت.
به گفتهٔ مقاله، iOS 7 در ۲۰۱۳ مثل یه تخریب کنترلشده به صنعت خورد و همه رو مجبور کرد بپرسن این رابط اصلا برای چیه. متریال دیزاین گوگل بهش چارچوب داد و یه نسل طراح یه دهه روش کار جدی کرد. فلت دیزاین در بهترین حالتش یعنی یاد گرفتن اینکه دیوارهای باربر کجان، قبل از اینکه سراغ تزئین بری.
ولی از حدود ۲۰۱۶ ماجرا خراب شد. پسزمینهٔ سفید، یه فونت، دکمهٔ گوست و یه عکس هیرو. بعدش هم Corporate Memphis اومد: همون آدمهای تصویریِ بیدستوپا با رنگ مرجانی و سبز مریمگلی که رو هر لندینگ SaaS و فینتک دیده میشن. نویسندهها میگن این سبک با نیت خوب شروع شد ولی اونقدر کپی شد تا دیگه هیچ معنیای نداشت. دیزاین سیستمها هم به قفس طلایی تبدیل شدن؛ ابزاری که قرار بود آزادی بده، شد راهی برای اینکه دیگه هیچ تصمیمی گرفته نشه.
راز کثیف فلت دیزاین از نگاه مقاله همینه: خیلیش اصلا مینیمالیسم نبود، غیبت بود. مینیمالیسم میپرسه «چی ضروریه؟» و فقط همون رو نگه میداره؛ غیبت هیچی نمیپرسه و همهچی رو برمیداره. از دور شبیه همن، ولی زندگی کردن توشون کاملا فرق داره.
حالا موج جدید رسیده: نئومورفیسمی که کنتراستش افتضاح بود ولی دستکم یه نظر داشت، اسکئومورفیسمِ ارجاعی که بهجای فریب دادن کاربر یه چشمک آگاهانهست، و وبدیزاین بروتالیستی با گریدهای خام و تایپوگرافی عمدا نازیبا. به گفتهٔ نویسندهها فرق این دوره با قبلِ مینیمالیسم اینه که طراحهای امروزی اسکلت رو میشناسن و آگاهانه بهش شخصیت میدن. دان نورمن هم سالها همین رو گفته: طراحی احساسی بهاندازهٔ کارایی مشروعه، چون شخصیت باعث یادآوری و بازگشت کاربر میشه.
نکات کلیدی:
- مینیمالیسم یه محدودیتِ آموزنده بود، نه مقصد نهایی طراحی
- iOS 7 و متریال دیزاین یه گرامر مشترک از سلسلهمراتب و فضا به صنعت دادن
- از ۲۰۱۶ «تمیز» به «کمزحمت» تبدیل شد و Corporate Memphis همهجا رو گرفت
- تفاوت مینیمالیسم با غیبت: یکی میپرسه چی ضروریه، اون یکی هیچی نمیپرسه
- موج بعدی — نئومورفیسم، بروتالیسم، ماکسیمالیسم ادیتوریال — نوستالژی نیست، ادامهٔ همون درسه
