تحویل پروژه با scope نامعلوم و قیمت ثابت: یه تجربه واقعی
خلاصهٔ کاملتر
کارول وویچشکو تو این مقاله از پروژهای میگه که همه کتابهای مدیریت پروژه میگن قبولش نکن: قرارداد قیمت ثابت با scope نامعلوم. اون موقع یه شرکت نرمافزاری کوچیک با حدود پنج نفر داشته و یه شرکت داروسازی پروژهای بهش پیشنهاد داده که حدوداً ده برابر بزرگترین کار قبلیشون بوده. scope فقط یه لیست ماژول با عنوانهایی مثل «گزارشها» و «برنامهریزی» بوده، ولی مشتری تاریخهای قطعی و تضمین قراردادی میخواسته. نویسنده میگه همین وضعیت برای engineering managerها هم پیش میاد، وقتی مدیریت قبل از تعریف scope روی تاریخ تعهد میده.
راهحلش یه جور Scrum کوچیک داخل waterfall بوده. کار رو به سه milestone پشت سر هم تقسیم کرده که هر کدوم یه مرحله منطقی از فرایند کاری یکساله مشتری بوده. بعد از milestone اول، مشتری میتونسته از سیستم استفاده کنه، یعنی حتی اگه بعداً همهچی خراب میشد یه چیز قابل استفاده دستش بود. دو شرط هم غیرقابل مذاکره بوده: یه تیم ذینفع اختصاصی با یه تصمیمگیرنده واقعی، و اینکه تصمیمهای استراتژیک ظرف چند روز کاری گرفته بشن.
مهمترین تصمیم پروژه از نظر نویسنده روش core requirements بوده. نیازمندیهای core اوناییان که اگه عوض بشن کار انجامشده رو خراب میکنن، مثل رابطه بین objectهای سیستم. بقیه، مثل اینکه یه گزارش چه ستونهایی نشون بده، انعطافپذیر حساب میشدن. وقتی core تأیید شد، مشتری میتونست هر چقدر خواست جزئیات رو عوض کنه. معماری هم به همین شکل بوده: بهجای یه CRM آماده، یه سیستم اختصاصی با ماژولهایی که با یه تنظیمات سراسری روشن و خاموش میشدن.
یه اشتباه بزرگش هم استفاده از اصطلاحات فنی جلوی مشتری غیرفنی بوده. به گفته نویسنده وقتی به چنین آدمی میگی «Scrum» فقط سر تکون میده و بعداً همین سر تکون دادن دردسر میشه. باید ساده میگفت: «هر چند هفته نرمافزار در حال کار رو میبینین» در برابر «همهچیز رو آخر کار میبینین».
برای سنجیدن ریسک، معیارهای رسمی مثل earned value و velocity جواب نداده. بهجاش تو جلسههای منظم از تیم میپرسیده چقدر مطمئنن چیزی که میسازن همون چیزیه که مشتری لازم داره. ماژولهایی که تیم بهشون شک داشت دقیقاً همونایی بودن که بیشترین اصلاح رو لازم داشتن. اواخر کار هم تو stress test به گلوگاه performance دیتابیس خوردن؛ تیم بیش از یه هفته گیر کرده بود، ولی یه متخصص دیتابیس که از بیرون آوردن، مشکل رو تو سه روز حل کرد.
نکات کلیدی:
- کار به سه milestone مستقل تقسیم شد و از milestone اول سیستم قابل استفاده بود
- نیازمندیها به core (قفلشده، بیشتر معماری) و flexible (جزئیات ماژول) تقسیم شدن
- تصمیمهای استراتژیک باید ظرف چند روز کاری گرفته میشدن
- حس تیم درباره درست بودن محصول از earned value و velocity دقیقتر بود
- یه متخصص دیتابیس مشکل performance رو تو سه روز حل کرد، بعد از بیش از یه هفته درجا زدن تیم
- دفعه بعد نویسنده core requirements و پنجرههای بازخورد رو تو خود قرارداد مینویسه




