‏پنجرهٔ نقد هوش مصنوعی داره بسته می‌شه

تو این مقاله لئون فرز از یه الگوی تکراری تو تاریخ فناوری می‌گه: هر فناوری زیرساختی اولش سیم‌هاش بیرونه و همه می‌بینن چطور کار می‌کنه، بعد که «فقط کار کرد»، می‌ره پشت گچ و آجر و از یاد می‌ره. مثال می‌زنه: کمیتهٔ سنای استرالیا در سال ۱۹۹۶ یه فصل کامل رو به آثار محیطی کابل‌کشی و دکل‌های مخابراتی اختصاص داد؛ توصیه‌هاش هیچ‌وقت اجرا نشد و کسی هم متوجه نشد، چون تا وقتی بحث به اوجش رسید، شبکه دیگه بی‌دردسر کار می‌کرد.

به گفتهٔ نویسنده همین اتفاق داره برای هوش مصنوعی می‌افته و ایجنت‌ها مکانیزمشن. تعریف مورد علاقه‌ش مال سایمون ویلیسونه: یه ایجنت مبتنی بر LLM ابزارها رو تو یه حلقه اجرا می‌کنه تا به هدفی برسه. شکل ظاهری این ایجنت‌ها فعلاً یه پنجرهٔ ترمینال و یه دیوار متن و فهرستی از فراخوانی ابزاره — به قول نویسنده معادل نرم‌افزاری یه دسته کابل آویزون از تیر برق: کار می‌کنه، ولی انگار می‌خواد برقت بگیره.

نویسنده به بحث جاش میلر، مدیرعامل The Browser Company، اشاره می‌کنه که پرسیده بود چرا کسی واقعاً از ایجنت‌ها استفاده نمی‌کنه. عددهایی که WIRED آورده همینو نشون می‌ده: Codex و ChatGPT Work روی هم حدود ده میلیون کاربر هفتگی دارن و Claude Code و Cowork هم تو همین حدودن، در حالی که ChatGPT و Gemini هرکدوم حدود یک میلیارد کاربر ماهانه دارن. یعنی ایجنت‌ها در برابر چت‌بات‌ها هنوز خطای گرد کردنن.

میلر معتقده «ایجنت هوش مصنوعی» یه قاب ساختگیه که خود صنعت درستش کرده، و به جای یاد دادن مفهوم ایجنت و نشون دادن هارنس، باید چیزی به کاربر داد که حس آرامش و روونی بده؛ نمونه‌اش بریفینگ صبحگاهی Dia که پشتش یه ایجنت پنهون شده. نویسنده یادآوری می‌کنه این حرف از زبون کسی که مرورگر هوش مصنوعی می‌فروشه طبیعتاً به‌صرفه‌ست، ولی خودش هم قبول داره بخش زیادی از زشتی فعلی هوش مصنوعی یه ایراد طراحیه.

با این حال نویسنده با میلر مخالفه: می‌گه هنوز به دیدن همون سیم‌کشی بیرون‌زده احتیاج داریم، چون به محض اینکه ایجنت‌ها روون بشن، جواب سؤال «این چیکار می‌کنه؟» رو طراحی محصول بی‌سروصدا می‌ده و جایی برای نقد نمی‌مونه. به نظر اون مدرسه‌ها و دانشگاه‌ها وظیفه دارن تا جای ممکن سخت‌گیر بمونن و اصرار کنن که ساز و کار و هزینهٔ ساخت این ابزارها دیده بشه — چون این آخرین نسخه‌ایه که خودشو برامون توضیح می‌ده.

نکات کلیدی:

• فناوری‌های زیرساختی یه دورهٔ کوتاه «سیم‌ها بیرونه» دارن و بعدش نامرئی می‌شن؛ همون‌جاست که نقد ممکنه
• تعریف کاربردی ایجنت از سایمون ویلیسون: یه LLM که ابزارها رو تو حلقه اجرا می‌کنه تا به هدف برسه
• ایجنت‌ها با حدود ده میلیون کاربر هفتگی در برابر حدود یک میلیارد کاربر ماهانهٔ چت‌بات‌ها هنوز خیلی کوچیکن
• جاش میلر می‌گه مشکل، خود قاب «ایجنت» و نمایش هارنسه؛ نمونهٔ موفقش بریفینگ صبحگاهی Dia
• نویسنده معتقده پنهان کردن ساز و کار در ازای راحتی، یه معاملهٔ پرریسکه و آموزش باید روی دیده شدن این ساز و کار پافشاری کنه