‏کامپیوتر اسپیس‌لب و حافظه‌ی مغناطیسی‌اش

اسپیس‌لب یک آزمایشگاه قابل استفاده‌ی مجدد بود که داخل محفظه‌ی بار شاتل فضایی می‌نشست. چون پروژه‌ای اروپایی بود، به جای کامپیوترهای AP-101 ساخت IBM از یک مینی‌کامپیوتر فرانسوی به اسم Mitra 125 MS استفاده می‌کرد؛ سه دستگاه یکسان، یکی برای خود اسپیس‌لب، یکی برای آزمایش‌ها و یکی هم بکاپ. کل حافظه ۱۲۸ کیلوبایت بود.

core memory (یعنی حافظه‌ای که هر بیت رو با جهت مغناطیس یک حلقه‌ی فریت نگه می‌داره) با ترفندی به اسم coincident current آدرس‌دهی می‌شد: از یک سیم افقی و یک سیم عمودی نصف جریان لازم رد می‌کنن، و فقط حلقه‌ای که سر تقاطعه جهتش برمی‌گرده. خوندن هم مخربه، یعنی بعد از هر خواندن باید مقدار دوباره نوشته بشه.

بردهای اسپیس‌لب سال ۱۹۸۰ ساخته شدن، یعنی ته دوران core memory، و برای همین خیلی متراکم‌ان. هر برد ۱۶ هزار کلمه‌ی ۱۸ بیتی نگه می‌داره: ۱۶ بیت داده به‌علاوه‌ی یک بیت parity و یک بیت storage protect که اجازه می‌ده هر کلمه جداگانه در برابر نوشتن قفل بشه. روی هر برد ۱۰۲۴ سیم عمودی و ۲۸۸ سیم افقی از میان حدود ۲۹۵ هزار حلقه‌ی فریت لیتیم رد شده.

نکته‌ی فنی جالب این حافظه معماری ۲½D ـه: خبری از سیم inhibit نیست و به جاش برای هر بیت یک دسته درایور X جدا گذاشتن، پس موقع نوشتن فقط خط بیت‌هایی انرژی می‌گیره که باید ۱ بشن. ترفند دوم phase reversal ـه؛ چون سیم‌های عمودی دوتادوتا به شکل U به هم وصل شدن، با برعکس کردن جهت جریان می‌شه بین هسته‌ی چپ و راست یکی رو انتخاب کرد و تعداد درایورها نصف می‌شه.

شیریف می‌گه سیگنال روی سیم‌های sense فقط چند میلی‌ولته و راحت از خطوط پرجریان X نویز می‌گیره، برای همین سیم‌ها وسط برد شبیه پاپیون همدیگه رو قطع می‌کنن تا نویز خنثی بشه. حرف آخرش هم اینه که core memory توی فضا دو مزیت داشت که سیلیکون نداشت: با قطع برق داده رو از دست نمی‌داد و جلوی تشعشع مقاوم بود. سال ۱۹۹۱ بالاخره شاتل با کامپیوترهای AP-101S و حافظه‌ی نیمه‌هادی پرواز کرد.

نکات کلیدی:

• کامپیوتر اسپیس‌لب: سه Mitra 125 MS فرانسوی، هر کدوم ۱۲۸ کیلوبایت core memory
• هر کلمه ۱۸ بیت: ۱۶ بیت داده به‌علاوه‌ی parity و storage protect
• هر برد ۱۰۲۴ سیم Y و ۲۸۸ سیم X روی حدود ۲۹۴۹۱۲ حلقه‌ی فریت لیتیم
• معماری ۲½D سیم inhibit رو حذف کرده و درایور X رو برای هر بیت جدا کرده
• مزیت فضایی: نگهداری داده بدون برق و مقاومت در برابر تشعشع؛ جایگزینی با AP-101S در ۱۹۹۱