‏وقتی ایمیل، رابط کاربری نرم‌افزارها بود

این پست تو بلاگ Buttondown می‌گه هر کلیک تو وب آخرش یه بستهٔ داده‌ست که به سروری می‌ره و جواب برمی‌گرده، و ایمیل هم دقیقاً همینه: متن ساختاریافته با فرستنده، گیرنده، موضوع و بدنه. یعنی ایمیل از اول یه‌جور فراخوانی API بوده که آدم هم می‌تونه بخونتش.

به گفتهٔ نویسنده، دههٔ ۸۰ و ۹۰ ساختن اپ برای هر پلتفرم گرون بود. Ray Ozzie دربارهٔ Lotus Notes می‌گه مجبور بودن برای دو نوع یونیکس، Motif، Open Look، مک، ویندوز و NT نسخه بدن. تیم‌های کوچیک به‌جاش ایمیل رو انتخاب می‌کردن، چون رابطی بود که روی هر کامپیوتری کار می‌کرد و کاربر هم لازم نبود حساب جدید بسازه یا اپ نصب کنه.

نمونهٔ شاخصش Netlib بود، یه‌جور اپ‌استور در سال ۱۹۸۵ که Jack Dongarra و Eric Grosse ساختن. کافی بود ایمیل بزنی و اسم کتابخونه و روتین رو بنویسی تا سرور کد رو برات پس بفرسته:

mail research!netlib
send dqag from quadpack
send gaussq from go

سرور Netlib امضا و تعارف اضافهٔ ایمیل رو حذف می‌کرد، اسم پکیج رو پیدا می‌کرد و کد رو با ایمیل جواب می‌داد. دو سال بعد از راه‌اندازی، ماهانه نزدیک ۴۰۰۰ دانلود نرم‌افزار از همین راه انجام می‌شد و جواب معمولاً تو ۵ تا ۱۰ دقیقه می‌رسید.

ایده پخش شد: FTPmail فایل‌های FTP رو ایمیل می‌کرد، MCI Mail سال ۱۹۹۳ فکس فرستادن با ایمیل رو راه انداخت و IMDb اولش کلاً روی ایمیل می‌چرخید (کوئری‌هایی مثل «title: Casablanca» جواب می‌گرفت). بعدها هم Remember the Milk، Trello، Todoist، Instapaper و Kindle هرکدوم یه آدرس ایمیل اختصاصی دادن تا تسک یا مقاله رو مستقیم بفرستی توشون.

بخش دوم حرف نویسنده دربارهٔ ایمیل به‌عنوان هویته. ایمیل همون پاسپورت مشترک بین سرویس‌هاست؛ Netlib بدون هیچ حساب کاربری، فقط از روی لاگ ایمیل‌ها به آدم‌ها خبر رفع باگ می‌داد. تو ژاپن هم Karamail (空メール) کار ثبت‌نام رو با فرستادن یه ایمیل خالی از طریق لینک mailto انجام می‌داد. نویسنده می‌گه همین منطق امروز تو لینک‌های ورود جادویی اسلک و بقیه زنده‌ست.

نکات کلیدی:

• Netlib از ۱۹۸۵ کد ریاضی رو با ایمیل توزیع می‌کرد و دو سال بعد ماهی حدود ۴۰۰۰ دانلود داشت.
• زمان جواب Netlib روی ARPANET معمولاً ۵ تا ۱۰ دقیقه بود.
• IMDb اولش وب نداشت و با پیام‌هایی مثل «actor: Meryl Streep» کوئری می‌گرفت.
• Karamail ژاپن ثبت‌نام رو به فرستادن یه ایمیل خالی با لینک mailto خلاصه می‌کرد.
• Trello، Todoist، Instapaper، Kindle و Buttondown هنوز آدرس ایمیل اختصاصی برای ورودی دارن.