اقتصاد روتر: وقتی AI به جای ما انتخاب می‌کنه
هوش مصنوعیClaude Opus 5.5خلاصهٔ کامل‌تر
نویسنده، مدیر شرکت Audioscrape (سرویس جستجو و تبدیل صوت به متن)، تعریف می‌کنه که از ۴ سپتامبر ChatGPT شروع کرد به پیشنهاد دادن پلاگینشون توی گفت‌وگوها. شش روز ثبت‌نام از ChatGPT به‌طور میانگین ۳۶ برابر قبل بود و یه روز به ۴۷ برابر رسید. بعد ساعت ۲۲ UTC روز ۹ سپتامبر، یه تغییر سراسری تو جستجوی پلاگین ChatGPT همه پلاگین‌های بعد از اوایل آگوست رو از نتایج حذف کرد. ثبت‌نام‌ها الان هنوز حدود ۳.۵ برابر قبل از اون شش روزه.
نویسنده از این تجربه یه مفهوم ساخته: روتر (router)، یعنی دستیار AI که بین آدم و کسب‌وکارها می‌شینه و به جای آدم انتخاب می‌کنه. host هم شرکتیه که دستیار رو اداره می‌کنه و قانونش رو می‌نویسه، مثل OpenAI یا Anthropic. فرقش با aggregatorهایی مثل Google Search یا اپ‌استورها اینه که اون‌ها یه لیست نشون می‌دن و آدم انتخاب می‌کنه، ولی روتر خودش انتخاب می‌کنه و کاربر معمولاً بقیه گزینه‌ها رو نمی‌بینه.
چیزهایی که دیده: ۹۶ درصد ثبت‌نام‌ها از طریق ورود با ChatGPT اومد، نه سایت خودشون. کاربرها از ۱۲۰ کشور بودن و آمریکا کمتر از یک‌پنجمشون بود. جستجوی پلاگین فقط اسم و توضیح پلاگین رو می‌خونه، پس به گفته نویسنده متن لیستینگ کل ویترین فروشگاهه. قانون OpenAI اجازه لینک مستقیم به صفحه پرداخت رو نمی‌ده و قراردادهای سازمانی هم مثل قبل بیرون از چت امضا شدن.
نویسنده معتقده روتر هر چیزی که قابل اندازه‌گیری و مقایسه‌ست رو به سمت قیمت تموم‌شده می‌بره. سودهایی که از بی‌خبری مشتری میاد هم از بین می‌ره. مثلاً طبق تحقیقی از Stanford تو American Economic Review، سختی لغو اشتراک تقریباً درآمد فروشنده‌های اشتراک رو دو برابر می‌کنه، ولی ایجنت فراموش نمی‌کنه لغو کنه. نمونه‌اش ایجنت Muse از Meta که کاربرها باهاش اشتراک‌های بی‌مصرف رو لغو کردن و یه سبد سهام شرکت‌های وابسته به این تنبلی مشتری بیشتر از ۷ درصد افت کرد.
به نظر نویسنده کسب‌وکار پایدار باید حداقل یکی از این پنج تا رو داشته باشه: context (تاریخچه و دسترسی‌های کاربر)، رضایت و حق استفاده از داده، داده‌ای که host نمی‌تونه به دست بیاره، کار فیزیکی و مجوز، و امضا یعنی کسی که مسئولیت قانونی رو قبول می‌کنه. پیش‌بینیش اینه که بازار فعلاً آزاده ولی کم‌کم به قراردادهای «گزینه پیش‌فرض» بین host و تأمین‌کننده‌ها می‌رسه، و دعوای اصلی سیاسی دهه سر جدا کردن مسیریابی از سیستم پرداخت میشه.
نکات کلیدی:
- پیشنهاد ChatGPT شش روز ثبت‌نام Audioscrape رو ۳۶ برابر کرد و ۹ سپتامبر یه‌شبه قطع شد.
- جستجوی پلاگین ChatGPT فقط روی اسم و توضیح پلاگین کار می‌کنه.
- طبق تحقیق Stanford، سختی لغو اشتراک درآمد اشتراک‌ها رو تقریباً دو برابر می‌کنه.
- ۳۱ آگوست کمیسیون اروپا ChatGPT رو تحت قانون DSA یه موتور جستجوی خیلی بزرگ اعلام کرد.
- پنج پایه سود از نظر نویسنده: context، رضایت، داده انحصاری، کار فیزیکی و امضا.
