Laravel Searchable: جستجو تو رابطهها و morphها با یه scope
خلاصهٔ کاملتر
Laravel Searchable یه پکیج از Mozexه که با اضافه کردن trait به اسم Searchable به مدل، یه scope به اسم search بهش میده. تو متد searchableColumns() مشخص میکنی کدوم ستونها گشته بشن و ترتیبشون اولویت رو تعیین میکنه. نویسندهی مقاله تو Laravel News تأکید میکنه که این با پکیج همنام Spatie فرق داره. Spatie نتیجهی چند مدل رو کنار هم جمع میکنه، ولی این یکی فقط یه کوئری Eloquent رو فیلتر میکنه و میشه بعدش شرطهای دیگه رو هم بهش زنجیره کرد.
تو جستجوی چندکلمهای، همهی کلمهها باید یه جایی match بشن، عبارت داخل دابلکوتیشن یه تیکه حساب میشه و پیشفرض فقط ۱۰ کلمهی اول گشته میشه. کاراکترهای % و _ کاربر هم بهصورت معمولی (literal) در نظر گرفته میشن. نقطهی قوتش رابطههای polymorphicه (یعنی رابطهای که یه کامنت میتونه مال یه پست یا یه ویدیو باشه). با یه دونقطه نوع morph رو مشخص میکنی:
public function searchableColumns(): array
{
return [
'body',
'commentable:post.title',
'commentable:video.name',
];
}حالا Comment::query()->where('approved', false)->search('laravel') هم بدنهی کامنت رو میگرده، هم عنوان پست و اسم ویدیو رو، و چون شرطهای جستجو گروهبندی میشن، شرط approved از دست نمیره. لاراول خودش whereHasMorph() رو داره، ولی اینجا مسیرها یه بار تعریف میشن و همهجا دوباره استفاده میشن. رابطههای معمولی هم با نقطه کار میکنن، مثل author.company.name.
اگه یه رابطهی BelongsTo به مدلی روی یه connection دیگه اشاره کنه (مثلاً نویسندهها تو یه دیتابیس مشترک کاربرا باشن)، پکیج اینو تشخیص میده. اول جدا تو اون دیتابیس میگرده، بعد پستها رو با IDهای برگشتی فیلتر میکنه. پیشفرض حداکثر ۵۰ ID برای هر ستون و هر کلمه برمیگرده که با پارامتر externalLimit عوض میشه. اگه تعداد match بیشتر از این سقف باشه، بعضی نتیجههای درست جا میمونن. تو نسخهی 1.3.0 این lookup فقط از primary key استفاده میکنه و شرطهای اضافهی متد رابطه رو اعمال نمیکنه.
برای Filament یه macro به اسم advancedSearchable() داره که یه TextColumn رو با همهی مسیرهای تعریفشدهی مدل قابل جستجو میکنه و نتیجهها رو بر اساس ربط (relevance) مرتب میکنه: match دقیق بالاتر از شروع کلمه، و اون بالاتر از زیررشته. اگه کاربر خودش یه ستون رو sort کنه، همون اولویت داره. یه SearchableGlobalSearchProvider هم برای جستجوی سراسری پنل هست.
نویسنده یه هشدار جدی هم میده: جستجو با LIKE '%term%' ساخته میشه و wildcard اول عملاً جلوی استفاده از ایندکسهای معمولی B-tree رو میگیره، ضمن اینکه رابطهها و رتبهبندی subquery اضافه میکنن. یعنی برای یه endpoint پرترافیک اول باید رو دادهی خودت تستش کنی. اگه typo tolerance یا ایندکس جستجوی جدا لازم داری، Scout با Meilisearch گزینهی بهتریه. نسخهی 1.3.0 به PHP 8.2+ و Laravel ^12.69 یا ^13.30 نیاز داره و با لایسنس MIT منتشر شده.
نکات کلیدی:
- خروجی search یه کوئری Eloquentه و با where، with و paginate زنجیره میشه.
- مسیر morph با دونقطه نوشته میشه، مثل commentable:post.title.
- برای connection جدا، پیشفرض حداکثر ۵۰ ID برمیگرده و با externalLimit قابل تغییره.
- macro advancedSearchable() تو Filament 4 و 5 نتیجهها رو بر اساس ربط مرتب میکنه.
- جستجوی LIKE '%term%' از ایندکس B-tree استفاده نمیکنه و رو جدولهای بزرگ کند میشه.




