شرکتهای نامرئی: سودی که کسی نمیبینتش
خلاصهٔ کاملتر
تو این مقالهٔ Colossus، Jay Barney و Haiyang Zhang و Jerry Neumann از یه سؤال ساده شروع میکنن: Steve Ross چطور با خرید یه مشت کسبوکار معمولی مثل ماشین کرایه، پارکینگ، نظافت و لولهکشی اونقدر پول جمع کرد که سال ۱۹۶۹ استودیو Warner Bros رو حدود ۴۰۰ میلیون دلار (تقریباً سه و نیم میلیارد دلار امروز) بخره؟ هیچکدوم از اون صنعتها مانع ورود نداشتن.
جواب نویسندهها اینه که کنار «مانع ورود» مایکل پورتر و «منابع سختتقلید» جی بارنی، یه منبع سود سوم هم هست: غفلت رقابتی (competitive neglect)، یعنی رقیب اصلاً متوجه فرصت نمیشه. تو مدل استاندارد اول یکی فرصت رو میبینه، بعد وارد میشه و سود از بین میره. ولی اگه کسی نبینتش، این زنجیره از قدم اول شروع نمیشه؛ رقیب نمیدونه که نمیدونه، پس دنبالش هم نمیگرده.
به گفتهٔ نویسندهها چهار چیز یه شرکت رو نامرئی میکنه: ناشناخته بودن، نبود یا پراکندگی داده دربارهٔ سودآوریش، بدفهمی (بازارش رو بالغ یا کوچیک فرض میکنن) و بیاعتباری اجتماعی کارش. مثال شاخصش Constellation Software ـه که از IPO سال ۲۰۰۶ سالانه حدود ۳۴ درصد بازدهی ساخته، در حالی که Berkshire Hathaway تو همون دوره حدود ۱۱ درصد بوده.
روش Constellation خرید نرمافزارهای کوچیک، اغلب زیر پنج میلیون دلار، تو بازارهای عجیبیه مثل مدیریت مارینا، بلیت تلهسکی، بایگانی خانههای تشییع و زمانبندی خط لولهٔ نفت و گاز. خودش تخمین میزنه هنوز بیش از ۳۸ هزار شرکت نرمافزار عمودی برای خرید مونده. Waste Management هم دو سال اول ۱۳۳ شرکت جمعآوری زباله رو خرید، دقیقاً چون کسی دلش نمیخواست تو کار زباله باشه.
نویسندهها میگن نامرئی بودن مفت نیست و باید مثل یه دارایی استراتژیک مدیریت بشه: اگه پول بخوای سرمایهگذارها حرف میزنن، اگه IPO کنی همه سودت رو میبینن، و دفتر شیک و برندسازی هم یعنی لو رفتن. برای شرکتی که به تبلیغات نیاز داره یا مستقیم به مصرفکننده میفروشه، این استراتژی اصلاً جواب نمیده.
پرده گاهی بدون تقصیر خود شرکت هم کنار میره: کرونا سازندههای ماسک N95 رو نشون داد، و وقتی Martin Shkreli قیمت داروی Daraprim رو از حدود ۱۳ دلار به ۷۵۰ دلار رسوند، یه گوشهٔ گمنام از داروسازی یکشبه خبر اول کشور شد. برای پیدا کردن این فرصتها هم میگن قاعدهها رو برعکس کن: دنبال پرتهای داده بگرد، فیلتر نرخ رشد و اندازهٔ بازار رو کنار بذار، و سراغ صنعتهایی برو که تازهواردهاش از دل خود همون صنعت میان.
نکات کلیدی:
- Steve Ross با پارکینگ و ماشین کرایه و نظافت، پول لازم برای خرید Warner Bros در ۱۹۶۹ رو جمع کرد.
- Constellation Software از IPO سال ۲۰۰۶ سالانه حدود ۳۴ درصد بازدهی داده، مقابل حدود ۱۱ درصد Berkshire Hathaway.
- چهار دلیل نامرئی موندن: ناشناختگی، نبود داده، بدفهمی بازار و بیاعتباری اجتماعی کار.
- Constellation تخمین میزنه هنوز بیش از ۳۸ هزار شرکت نرمافزار عمودی برای خرید مونده.
- ماجرای گرون شدن Daraprim از حدود ۱۳ به ۷۵۰ دلار، نمونهٔ لو رفتن یه بازار سودآور گمنامه.
