Datasette Lite بازنویسی شد: اپ کامل پایتون تو مرورگر
خلاصهٔ کاملتر
Datasette یه اپ پایتونی برای گشتن و منتشر کردن دیتابیسهای SQLite هست و Datasette Lite نسخهایه که با Pyodide (یعنی پایتونی که به WebAssembly کامپایل شده و تو مرورگر اجرا میشه) کاملاً سمت کاربر کار میکنه. Simon Willison حالا یه بازنویسی کامل از اون منتشر کرده و میگه نتیجه تقریباً با نسخهی سروری فرقی نداره.
همهچی با پارامترهای URL روی lite.datasette.io کنترل میشه: install برای نصب پلاگین از PyPI، url برای بارگذاری یه دیتابیس SQLite یا فایل CSV و JSON، metadata برای فایل metadata، و ref برای انتخاب یه نسخه یا commit یا branch خاص از Datasette. فایلها باید CORS باز داشته باشن و نویسنده برای همین از Gist استفاده میکنه. خودش از این لینکها تو issueهای Datasette استفاده میکنه، مثلاً یه لینک باگ صفحهبندی رو روی 1.0a42 و یه لینک دیگه رو با fix روی 1.0a43 نشون میده.
نسخهی اول که سال ۲۰۲۲ اومد یه hack بود: Datasette تو یه web worker اجرا میشد و HTML خروجی با innerHTML تو صفحه تزریق میشد. مشکلش این بود که تگهای script تو innerHTML اجرا نمیشن، پس هر قابلیتی که به JavaScript نیاز داشت کار نمیکرد. نسخهی جدید از Service Worker استفاده میکنه، یعنی کد JavaScriptی که درخواستهای HTTP صفحه رو وسط راه میگیره و خودش جواب میده.
یه چالش این بود که service worker بین همهی تبها مشترکه، ولی هر تب ممکنه Datasette با پلاگینها و تنظیمات متفاوتی بخواد. راهحل اینه که صفحهی اصلی یه session ID تصادفی میسازه و همهی درخواستها با پیشوند اون ساخته میشن. service worker با همین ID درخواست رو به web worker مخصوص همون تب میفرسته. هنوز web worker لازمه، چون Pyodide داخل service worker نمیتونه state رو بیشتر از حدود ۳۰ ثانیه نگه داره:
/app/aa94e6851595/ # the homepage (HTML)
/app/aa94e6851595/data/places # a table page (HTML)
/app/aa94e6851595/-/static/app.css # (CSS)یه قابلیت جانبی هم اضافه شده: پارامتر ?sqlite= که یه شماره نسخه مثل 3.54.1 میگیره و wheel مخصوصش رو نصب میکنه. برای این کار یه مخزن جدید به اسم datasette/pysqlite3-wasm-wheels ساخته شده که wheelهای WebAssembly برای ۱۶۳ نسخهی SQLite داره. Datasette از SQLite 3.25 (سپتامبر ۲۰۱۸) به بعد رو پشتیبانی میکنه و حالا تست روی هر نسخه بدون دردسر نصب روی سیستم ممکنه.
نویسنده معتقده هیچچیز این روش مخصوص Datasette نیست و تقریباً هر اپ پایتونی میتونه اینطوری preview environment ارزون بسازه. افزونههای C و Rust هم دیگه مانع نیستن و از PEP 783 (آوریل ۲۰۲۶) میشه اونا رو تو PyPI منتشر کرد. تنها گیر اصلی دیتابیسها هستن: SQLite مشکلی نداره، ولی PostgreSQL یا MySQL تو WebAssembly با اینکه شدنیه، هنوز کمتر امتحان شده.
نکات کلیدی:
- Datasette Lite با Service Worker و Pyodide بازنویسی شده و حالا JavaScript پلاگینها هم کار میکنه.
- پارامترهای URL مثل install، url، metadata، ref و sqlite کل محیط رو تعریف میکنن.
- هر تب با یه پیشوند /app// به یه نمونهی جدای Datasette وصل میشه.
- مخزن pysqlite3-wasm-wheels برای ۱۶۳ نسخهی SQLite wheel آماده داره.
- PostgreSQL و MySQL تو WebAssembly هنوز محدودیت اصلی این روش هستن.




