مصاحبه با کاربر دربارهٔ چیزی که هنوز وجود نداره
خلاصهٔ کاملتر
سؤال طلاییِ مصاحبه با کاربر همیشه این بوده: «از آخرین باری که مجبور شدی فلان کارو بکنی برام بگو.» به گفتهٔ جف گاتلف این سؤال کار میکنه چون رفتار گذشته قابلاعتمادترین شاهدیه که برای پیشبینی رفتار آینده داریم. اما وقتی یه قابلیت هوش مصنوعی دستت میدن که هیچجا سابقه نداشته، «آخرین بار»ی نیست که ازش بپرسی. نویسنده میگه آدمها کمتخیل نیستن، فقط رفتار آیندهٔ خودشون رو بد پیشبینی میکنن؛ میگن «استفاده میکنم» ولی دارن از طرف نسخهای از خودشون جواب میدن که منظمتر و صبورتره.
راه اول اینه که بهجای فیچر، دنبال راهحل دستسازِ فعلی بگردی. قبل از اینکه چیزی رو توصیف کنی، ببین همین حالا اون کارو چطور انجام میده: یه اکسل که دستی نگهش میداره، همکاری که بهش پیام میده چون «بلده»، یا قدمی که بیسروصدا ولش کرده چون نمیارزیده. گاتلف میگه به بخشهایی که کاربر بابتشون عذرخواهی میکنه دقت کن؛ همونها راهحل دستسازن و بهت میگن کار واقعی چیه، چقدر وقت و انرژی میبره و کاربر چقدر تحمل درد داره.
راه دوم اینه که خودت تجربه رو بسازی و بعد دربارهٔ همون مصاحبه کنی: یه پروتوتایپ کلیکشدنی، نسخهٔ ویزارد-آو-آز که آدم پشت یه رابط باورپذیر کارو انجام میده، یا دو هفته سرویسدهی دستی به پنج مشتری. به گفتهٔ نویسنده دلیل اینکه حالا باید جسورتر از سه سال پیش این کارو کرد، فروریختن هزینهٔ ساختن این جایگزینهاست؛ وقتی یه نسخهٔ کارکن از یه قابلیت تازه یه بعدازظهر وقت میبره، بهانهٔ «نمیتونیم فقط برای یادگیری چیزی بسازیم» دیگه نمیگیره.
راه سوم پرسیدن از تصمیمه، نه از ابزار: امروز کی این تصمیم رو میگیره؟ بر چه اساسی؟ آخرین باری که بد از آب دراومد کِی بود و چقدر هزینه داشت؟ یه ماه بعد از کجا میفهمن درست تصمیم گرفتن؟ نویسنده میگه این خط سؤال بدون اینکه از کسی بخوای فیچری رو ارزیابی کنه، تو رو میرسونه به مدل ارزش و معیار موفقیت. تست آمادگی هم سادهست: اگه نتونی جملهٔ «امروز وقتی به فلان نتیجه نیاز دارن، فلان کارو میکنن» رو کامل کنی، هنوز وقت مصاحبه نیست و باید اول بشینی کار کردنشون رو تماشا کنی.
نکات کلیدی:
- پرسیدن «استفاده میکنی؟» دربارهٔ چیزی که وجود نداره فقط جواب مؤدبانه و بیارزش میگیره
- راهحل دستسازِ فعلی کاربر، نیاز واقعی و هزینهش رو لو میده
- با پروتوتایپ، ویزارد-آو-آز یا سرویس دستی اول تجربه رو بساز، بعد مصاحبه کن
- بهجای ابزار، دربارهٔ تصمیمی سؤال کن که قراره عوض بشه
- اگه نتونی رفتار فعلی کاربر رو نام ببری، هنوز آمادهٔ مصاحبه نیستی




