کلود یه محاسبهٔ نُه‌حلقه‌ای فیزیک نظری رو تنهایی انجام داد
هوش مصنوعیClaude Opus 5خلاصهٔ کامل‌تر
مت فون هیپل، فیزیک‌دان نظری سابق و نویسندهٔ علمی، تو این پست مهمان می‌گه ماه اوت یه چالش گذاشته بود: اگه شرکت‌های هوش مصنوعی می‌خوان آدمی مثل اون رو قانع کنن، بیان سراغ رشتهٔ قدیمی خودش و با همون منابع محاسباتی که دست یه محقق دانشگاهیه، یکی از مسئله‌های باز حل‌نشده رو حل کنن. نمونه‌ای که پیشنهاد داد: بردن نظریهٔ N=4 super Yang-Mills تا نُه «حلقه».
این رشته سراغ scattering amplitudes می‌ره، یعنی فرمول‌هایی که با انرژی و تکانهٔ ذرات حساب می‌کنن چقدر احتمال داره یه برخورد به نتیجهٔ خاصی برسه. چون محاسبه‌شون سنگینه، فیزیک‌دان‌ها جواب رو تا تعداد مشخصی «حلقه» (یعنی چقدر اجازه می‌دن برهم‌کنش ذرات پیچیده بشه) می‌برن و بقیه رو رها می‌کنن. عملاً بیشتر این فرمول‌ها تا دو حلقه حساب شدن و رکورد قبلی این مسئلهٔ خاص هشت حلقه بود.
لیام فیتزپتریک و سیدارت میشرا-شارما، دو فیزیک‌دان Anthropic، با مدل Fable 5.1 روی پلتفرم Claude Science (یه «هارنس»، یعنی برنامه‌ای که مدل رو با قواعد و پرامپت‌های ساختاریافته هدایت می‌کنه) سراغش رفتن. پرامپت اولیه یه جملهٔ ساده بود و بعدش عملاً فقط بهش می‌گفتن ادامه بده. مدل محاسبه رو دو جور انجام داد: روش bootstrap و روش غیرمستقیم form-factor.
روش bootstrap یه‌جورایی شبیه سودوکوئه: از اول همهٔ جواب‌های ممکن رو نگه می‌داری و با هر قید و قاعده‌ای که می‌دونی جواب باید بهش پایبند باشه، گزینه‌ها رو خط می‌زنی تا یکی بمونه. کل کار برای کاربر نهایی حدود یک تا دو هزار دلار درمی‌اومد که بیشترش هزینهٔ خود مدل بود؛ بخش محاسباتی با Python و SymPy فقط حدود ۱۰۰ دلار شد، معادل ۹۶ هسته پردازنده به مدت یک هفته.
لنس دیکسون، استاد SLAC که نتیجه رو تأیید کرد، می‌گه نکتهٔ مهم حجم محاسبات نبود، بلکه شکنندگی کل فرآینده: یه اشتباه کوچیک تو دستورالعمل و همه چیز فرو می‌ریزه. به گفتهٔ اون کلود همون روش‌هایی رو به کار برده که خودش و همکاراش سال‌ها ساخته بودن و جواب رو هم تو همون قالب همیشگی تحویل داده. تقریباً همزمان گروه سونگ هه در چین هم بخش عمدهٔ همین نتیجه رو با کمک GPT-6 به دست آورده بود.
جمع‌بندی نویسنده اینه که هوش مصنوعی اینجا کار عجیب و روش تازه‌ای ابداع نکرده، فقط نشون داده میوهٔ دم‌دست تو این رشته بیشتر از چیزیه که متخصص‌ها فکر می‌کردن. به نظر اون مهم‌ترین دستاورد اینه که این کار یک‌ضرب و بدون نظارت علمی جدی جلو رفت، و همین برای کسی که هنوز مدل‌ها رو پر از خطا و غیرقابل‌اتکا می‌دونه، پیام روشنی داره.
نکات کلیدی:
- چالش اصلی: رسوندن N=4 super Yang-Mills به نُه حلقه با بودجهٔ یه محقق دانشگاهی.
- رکورد قبلی هشت حلقه بود که لنس دیکسون و اندی لیو در ۲۰۲۳ با روش غیرمستقیم form-factor گرفته بودن.
- محاسبه با Fable 5.1 روی Claude Science انجام شد، با پرامپت اولیهٔ یک‌خطی و دستور «ادامه بده».
- بخش محاسباتی با Python و SymPy حدود ۱۰۰ دلار خرج داشت: ۹۶ CPU به مدت یک هفته.
- گروه سونگ هه در آکادمی علوم چین هم تقریباً همزمان بخش عمدهٔ همین نتیجه رو با کمک GPT-6 گرفت.
