‏بایت‌دنس وارد دنیای کشف دارو با هوش مصنوعی شد

بایت‌دنس، همون شرکتی که الگوریتم پیشنهاد ویدیوی تیک‌تاک رو ساخته، حالا داره از همون نوع هوش مصنوعی برای پیش‌بینی رفتار مولکول‌ها داخل بدن انسان استفاده می‌کنه. واحد کشف داروی این شرکت به اسم Anew Labs در اواسط آوریل در کنفرانس سالانه‌ی انجمن ایمونولوژیست‌های آمریکا در بوستون حضور پیدا کرد و اولین داروی طراحی‌شده توسط هوش مصنوعی‌اش رو به دنیا نشون داد.

این دارو یه مولکول کوچیک (small molecule) هست که با هوش مصنوعی جنریتیو طراحی شده و پروتئین IL-17 رو هدف می‌گیره؛ یه سایتوکین که در بیماری‌های خودایمنی مثل پسوریازیس، آرتریت روماتوئید و اسپوندیلیت آنکیلوزان نقش داره. اهمیت این کار اینجاست که IL-17 یه «تعامل پروتئین-پروتئین» رو هدف می‌گیره؛ دسته‌ای از هدف‌های دارویی که دهه‌هاست صنعت داروسازی اون‌ها رو «غیرقابل دارودرمانی» می‌دونه، چون سطح اتصال‌شون خیلی بزرگ و صافه و مولکول‌های کوچیک معمولی نمی‌تونن بهش بچسبن.

داروهای موجود برای IL-17 مثل secukinumab نوارتیس و ixekizumab ایلای لیلی، آنتی‌بادی‌های تزریقی هستن که سالانه میلیاردها دلار درآمد دارن. هدف Anew Labs اینه که با کمک هوش مصنوعی، این آنتی‌بادی‌های تزریقی رو با قرص‌های خوراکی جایگزین کنه؛ هم ارزون‌تر، هم راحت‌تر برای بیمار.

در ماه مارس، Anew Labs یه پیش‌چاپ (preprint) در bioRxiv منتشر کرد و مدل AnewOmni رو معرفی کرد. این فریم‌ورک جنریتیو روی بیش از پنج میلیون کمپلکس بیومولکولی آموزش دیده و ادعا می‌کنه اولین مدلیه که می‌تونه مولکول‌های کاربردی رو در همه‌ی مقیاس‌ها، از ترکیبات شیمیایی کوچیک گرفته تا پپتیدها و نانوبادی‌ها، طراحی کنه. اکثر مدل‌های جنریتیو موجود فقط در یه مقیاس خوب کار می‌کنن.

AnewOmni از «گراف پرامپت‌های قابل برنامه‌ریزی» استفاده می‌کنه که به محققان اجازه می‌ده با تعیین محدودیت‌های شیمیایی، هندسی و توپولوژیکی، فرآیند طراحی مولکول رو هدایت کنن. در پیش‌چاپ، این مدل برای هدف‌گیری KRAS G12D (یکی از مهم‌ترین هدف‌های انکولوژی) و PCSK9 (پروتئین مرتبط با کلسترول) نرخ موفقیت ۲۳ تا ۷۵ درصدی رو نشون داده.

چیزی که بایت‌دنس رو از سایر غول‌های تکنولوژی متمایز می‌کنه، منشأ تخصص هوش مصنوعیشه. موتور پیشنهاد تیک‌تاک یه سیستمه که رفتار انسانی رو از روی داده‌های عظیم مدل می‌کنه و پیش‌بینی می‌کنه کدوم محتوا کاربر رو درگیر می‌کنه. مدل‌های جنریتیو Anew Labs هم کار مشابهی می‌کنن: داده‌های مولکولی عظیم رو پردازش می‌کنن و پیش‌بینی می‌کنن کدوم ترکیب اتمی پاسخ بیولوژیکی مطلوب رو ایجاد می‌کنه. زیرساخت هوش مصنوعی بایت‌دنس که برای ۱.۵ میلیارد کاربر تیک‌تاک ساخته شده، حالا داره برای مولکول‌ها استفاده می‌شه.

بایت‌دنس اولین غول تکنولوژی نیست که وارد کشف دارو می‌شه. آنتروپیک شرکت Coefficient Bio رو به ۴۰۰ میلیون دلار خریده، DeepMind گوگل روی AlphaFold کار کرده که جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴ رو بُرد، و Isomorphic Labs (اسپین‌آف DeepMind) قراردادهایی با ارزش ۳ میلیارد دلار بسته. الان بیش از ۱۷۳ برنامه داروسازی کشف‌شده با هوش مصنوعی در مرحله آزمایش بالینی هستن، هرچند نرخ شکست ۹۰ درصدی صنعت داروسازی هنوز تغییر چشمگیری نداشته.

نکات کلیدی:

• بایت‌دنس از طریق واحد Anew Labs وارد رقابت کشف دارو با هوش مصنوعی شده
• اولین داروی این واحد یه مولکول خوراکی برای هدف‌گیری IL-17 در بیماری‌های خودایمنی هست
• مدل AnewOmni ادعا می‌کنه اولین فریم‌ورک جنریتیوئه که در همه‌ی مقیاس‌های مولکولی عمل می‌کنه
• هدف بلندمدت جایگزین کردن آنتی‌بادی‌های تزریقی گرون‌قیمت با داروهای خوراکی ارزان‌تره
• زیرساخت هوش مصنوعی تیک‌تاک به عنوان مزیت رقابتی اصلی بایت‌دنس در این حوزه مطرح شده