چین جلوتر از آمریکا تو مدلهای open-weight
هوش مصنوعیClaude Opus 5خلاصهٔ کاملتر
این متن نسخهٔ کاملتر چیزیه که Nathan Lambert برای یه جلسهٔ توجیهی با اعضا و کارکنان کنگره آماده کرده بود. اول مرزها رو روشن میکنه: مدل open-weight یعنی وزنها عمومیان ولی داده و کد آموزش نه، و مدل open-source واقعی یعنی همهچیز لازم برای بازتولید مدل هم منتشر شده. به گفتهٔ او پرچمدارهای open-source واقعی هنوز آمریکاییان، مثل Olmo از مؤسسهٔ Allen و بعدش Marin و Pythia.
سراغ اعداد که میره، تصویر برعکس میشه. از جولای 2025 چین تو دانلودهای Hugging Face جلو افتاده و الان با 3.2 میلیارد دانلود حدود دو برابر آمریکاست. تو شاخص Artificial Analysis هم GLM-5.3 و Kimi K3 نمرههای 45 و 44 گرفتن، درحالیکه بهترین مدلهای آمریکایی یعنی Inkling از Thinking Machines و Nemotron 3 Ultra روی 26 و 23 موندن.
نویسنده میگه مدلهای باز چینی حدود 2 تا 5 ماه عقبتر از مرز بستهٔ آمریکاییان و مدلهای باز آمریکایی 6 تا 9 ماه. به نظر او distillation (یعنی آموزش دادن یه مدل روی خروجی یه مدل قویتر) کل ماجرا رو توضیح نمیده؛ اگه کامل هم جلوش گرفته میشد، فاصله فقط 1 تا 2 ماه بیشتر میشد. دلیل مهمتر اینه که آزمایشگاههای چینی سریعتر منتشر میکنن و روی دامنهٔ باریکتری از کارها تمرکز دارن.
مصرف واقعی هم همین رو نشون میده. تو OpenRouter حجم پردازش مدلهای باز از حدود 1 تریلیون توکن در هفته تو سپتامبر 2025 به حدود 80 تریلیون رسیده و سهم مدلهای چینی از حدود 70 درصد به بالای 80 درصد رفته. تو OpenCode این عدد حدود 95 درصده. شرکتهایی مثل Cursor، Harvey، Airbnb و DoorDash هم روی مدلهای چینی ساختن.
تو دانشگاه هم ورق برگشته. Lambert مقالههای پنج دستهٔ پرطرفدار arXiv رو اسکن کرده: سهم Llama از 23 درصد تو اوجش به 21 درصد رسیده، ولی Qwen از 7.5 درصد به 30 درصد پریده. رویهم مدلهای باز چینی تو بیش از 40 درصد مقالهها اسم برده میشن مقابل 30 درصد آمریکا. جمعبندی نویسنده اینه که محدود کردن دسترسی به این مدلها بیشتر به کسبوکارهای آمریکایی ضربه میزنه تا به بازیگرهای بد، و راه بهتر سرمایهگذاری روی مدلهای باز داخلیه.
نکات کلیدی:
- مدلهای باز چینی 3.2 میلیارد دانلود دارن، حدود دو برابر آمریکا.
- GLM-5.3 تو شاخص Artificial Analysis نمرهٔ 45 گرفته، بهترین مدل آمریکایی 26.
- فاصلهٔ مدلهای باز چینی تا مرز بسته 2 تا 5 ماه و مدلهای باز آمریکایی 6 تا 9 ماهه.
- سهم مدلهای چینی تو OpenRouter بالای 80 درصد و تو OpenCode حدود 95 درصده.
- Qwen تو 30 درصد مقالههای arXiv اسم برده میشه و Llama تو 21 درصد.
