اپل چطور زبان‌های بومی رو به کیبورد آیفون میاره
گوگلخلاصهٔ کامل‌تر
طبق گزارش WIRED، کیبورد iOS الان بیشتر از ۲۰۰ زبان و گونه‌ی زبانی رو پشتیبانی می‌کنه. تو iOS 26 زبان‌هایی مثل کریول هائیتی و Nez Perce اضافه شدن و تو iOS 27 هم چند زبان بومی آمریکا مثل Blackfoot، Comanche و Northern East Cree. چروکی اولین زبان بومی آمریکا بود که سال ۲۰۱۰ وارد iOS شد. رئیس ملت چروکی می‌گه فقط حدود ۱۵۰۰ سخنگوی فعال مونده که بیشترشون بالای ۷۰ سالن، و برای نجات زبان باید بره همون‌جایی که جوون‌ها وقت می‌ذارن: صفحه‌ی گوشی.
این کار از کوپرتینو شروع نمی‌شه، از Unicode شروع میشه؛ یعنی کنسرسیومی که کاراکترها و ایموجی‌ها رو استاندارد می‌کنه. تا یه کاراکتر تو استاندارد Unicode نباشه، نمی‌شه تایپش کرد. مدیرعامل Unicode می‌گه الان بیشتر از ۱۵۷ هزار کاراکتر ثبت شده و پیشنهاد و تأیید و کدگذاری یه خط جدید می‌تونه سه تا پنج سال طول بکشه. جالبه که به گفته‌ی خودش Unicode فقط چهار کارمند تمام‌وقت داره.
بعد از ثبت، پلتفرم‌ها باید فونتش رو اضافه کنن، وگرنه کاراکتر به شکل یه مربع خالی نشون داده میشه که بهش «tofu» می‌گن. مرحله‌ی بعد orthography هست، یعنی قواعد نوشتن یه زبان. مثلاً بعضی زبان‌ها برای glottal stop (صدای بسته شدن گلو، مثل وسط «اُ-اُه») کاراکتر خاص دارن، ولی چون کیبوردها نداشتنش، مردم جاش علامت سؤال می‌ذاشتن. اینجاست که اپل با خود جامعه می‌شینه و تصمیم می‌گیرن بهترین شکل نوشتن چیه.
آخرش نوبت چیدمان کیبورده. اگه جامعه‌ای مثل Osage از قبل کیبورد فیزیکی داشته باشه، اپل همونو میاره. ولی بعضی زبان‌ها راه‌حل خاص لازم دارن: Nez Perce حروف بزرگ نداره، پس اپل دکمه‌ی Shift رو طوری عوض کرده که یه لایه‌ی حروف تاکیددار رو نشون بده و دیگه لازم نیست کاربر روی تک‌تک کلیدها نگه داره. چروکی هم syllabary هست، یعنی هر کاراکتر معمولاً یه صامت به‌علاوه‌ی یه مصوته. برای همین اپل کلیدهای مصوت تطبیقی تو ردیف پایین گذاشته که بعد از زدن صامت، ترکیب‌های ممکن رو نشون می‌دن.
ولی دیجیتالی کردن زبان بومی همیشه بی‌دردسر نبوده. یه پژوهشگر مایا تو مقاله یادآوری می‌کنه که سخنگوهای مائوری پیشنهاد فروختن زبانشون به شرکت‌های فناوری رو رد کردن، چون تجربه‌ی استخراج دانش داشتن. یه مهندس اپل می‌گه اپل مالک هیچ داده‌ای نیست و نمی‌خواد داده‌ها رو پیش خودش نگه داره. گوگل هم می‌گه داره بررسی می‌کنه هوش مصنوعی مولد چطور می‌تونه کار کدنویسی و تحقیق برای زبان‌های جدید رو ساده‌تر کنه، ولی بدون مشارکت مستقیم سخنگوهای بومی جواب نمی‌ده.
نکات کلیدی:
- کیبورد iOS الان بیشتر از ۲۰۰ زبان و گونه‌ی زبانی رو پشتیبانی می‌کنه.
- چروکی سال ۲۰۱۰ اولین زبان بومی آمریکا تو iOS بود و الان حدود ۱۵۰۰ سخنگوی فعال داره.
- iOS 27 زبان‌های Blackfoot، Comanche و Northern East Cree رو اضافه کرده.
- ثبت یه خط جدید تو Unicode سه تا پنج سال طول می‌کشه و Unicode بیشتر از ۱۵۷ هزار کاراکتر داره.
- تو کیبورد Nez Perce دکمه‌ی Shift به‌جای حروف بزرگ، حروف تاکیددار رو نشون می‌ده.
