هوش مصنوعی مثل قلممو ـه، نه ماشین صرفهجویی وقت
هوش مصنوعیخلاصهٔ کاملتر
انیش آچاریا، شریک عمومی a16z، تو این یادداشت از یه مشاهدهٔ ساده شروع میکنه: آدمها وقتی چیزی میسازن خوشحالترن. میزی که همسایهت خودش ساخته از میز خریداریشده بهتره و بچهها اسباببازی گرون رو تا ظهر ول میکنن و یه هفته با کارتنش کلبه میسازن. به گفتهٔ او ما این رو دربارهٔ خودمون میدونیم ولی مدام یادمون میره، چون بیشتر فناوری صد سال اخیر دقیقاً برعکسش ساخته شده.
نویسنده به نقل از یوجینیا کویدا مینویسه بیشتر آدمها دنبال ذخیرهکردن وقت نیستن، دنبال خرجکردنشان. بعد اضافه میکنه تقریباً هرچی دربارهٔ هوش مصنوعی گفته میشه — له یا علیه — بحثی دربارهٔ زمانه: شغلها رو میگیره یا تقویت میکنه، چند دقیقه از نوشتن یه یادداشت کم کرده، توکنها به قیمتشون میارزیدن یا نه.
حرف اصلی مقاله اینه که هوش مصنوعی از اون دستهٔ دیگهست: از جنس قلممو. قلممو هیچوقت برای کسی یه دقیقه هم صرفهجویی نکرده و دهها هزار ساله دمدستمونه. نویسنده معتقده فقط چند فناوری تو تاریخ تونستن هر دو کار رو بکنن — زبان، چاپ و موتور بخار — و هوش مصنوعی هم عضو همین دستهٔ کوچیکه، چون ساختن رو ممکنتر میکنه.
برای اینکه چرا ساختن مهمتر از مصرفکردنه، به یه ایدهٔ الیور ساکس ارجاع میده: آدمهایی که زندهترن، همزمان تو گذشته و آینده غرقن — بهیاد میارن، نقشه میکشن و خیال میبافن. ساختن آدم رو تو هر سه زمان کش میده، در حالی که مصرفکردن آدم رو تو همین لحظه پارک میکنه. از همینجا به نقد فید شبکههای اجتماعی میرسه و میگه اسلاپ خیلی قبل از اینکه ماشین وارد ماجرا شه وجود داشت؛ اسلاپ نتیجهٔ اینه که همه مصرف کنن و هیچکس نسازه.
نویسنده تأکید میکنه این ماجرا مخصوص آدمهای خلاق نیست و دو نمونه میاره: یه برقکار بدون مدرک علوم کامپیوتر که با کمک هوش مصنوعی یه ابزار محاسبهٔ بار ساخته و ۱۲.۹۹ دلار میفروشتش تا جای یه ویزیت ۵۰۰ دلاری رو بگیره، و یه لولهکش که بعد از یه بعدازظهر کار با ابزارهای هوش مصنوعی، قرارداد مشاورهٔ ۴۰ هزار دلاریش رو کنسل کرده.
نتیجهای که میگیره اینه: تو بیشتر تاریخ، گلوگاهِ ساختن، ایده نبود؛ خودِ زحمتش بود — سالها مهارت، جذب سرمایه، جمعکردن تیم و گرفتن مجوز. وقتی این گلوگاه برداشته شه، چیزی که تعیین میکنه چی ساخته میشه دیگه توجیه سرمایهگذاری نیست، بلکه اینه که کی حرفی برای گفتن داره. تو کار هم به نظر او هوش مصنوعی داره اون «مالیات» همیشگی — سیاستبازی و جلسه دربارهٔ جلسه — رو میخوره و کار بیشتر شبیه خودِ کار میشه.
به همین دلیل، نویسنده روایت ترسناکِ «چند شرکت همهچیز رو مالک میشن و بقیه زیرطبقه میشن» رو روایت درستی نمیدونه. به گفتهٔ او آدمهایی که همین حالا تماموقت با این ابزارها کار میکنن، وارفته و بیخیال نشدن؛ بیشتر کار میکنن و شبها بیدار میمونن تا چیزی که ساختن رو نشون بدن. تصویری که از آینده میکشه هم پر از آدمهاییه که چیزهای عجیب، قشنگ و کمی بیفایده میسازن و دستبهدست میچرخوننش.
نکات کلیدی:
- بیشتر بحثهای هوش مصنوعی دربارهٔ زمانه، در حالی که ارزش اصلیش امکانِ ساختنه
- هوش مصنوعی همزمان کار رو کم میکنه و دامنهٔ بیان آدم رو باز میکنه
- اسلاپ محصول مصرفکردنِ همگانیه، نه صرفاً محصول ماشین
- با ارزونشدن اجرا، مزیت از مهارت و سرمایه بهسمت داشتن حرف تازه جابهجا میشه
- نویسنده روایت تمرکز کامل قدرت در چند شرکت رو نمیپذیره
