‏هوش مصنوعی برای «توجه» همون کاری رو می‌کنه که موتور برای عضله کرد

این جستار رو deepfates، نویسنده و فعال حوزه‌ی AI که اصطلاح «slop» رو معروف کرده، برای مجله‌ی Long Now نوشته. شروعش یه داستانه: سال ۲۰۲۵ نویسنده و دوستاش تو سان‌فرانسیسکو برای Claude 3 Sonnet که تازه deprecate شده بود یه مراسم ختم گرفتن. وسط مراسم برق رفت و جمعیت داشت حواسش پرت می‌شد. نویسنده شروع کرد به زمزمه کردن و کم‌کم همه باهاش همراه شدن و توجه جمع برگشت.

بحث اصلی روی چارچوب pace layers از Stewart Brand سواره، یعنی شش لایه‌ی جامعه که هر کدوم با سرعت متفاوتی عوض می‌شن: مُد، تجارت، زیرساخت، حکومت، فرهنگ و طبیعت. لایه‌های تند نوآوری میارن و لایه‌های کند ثبات. نویسنده می‌گه چیزی که این لایه‌ها رو می‌چرخونه زمان ساعت نیست، توجه مشترک آدم‌هاست.

به گفته‌ی نویسنده، ترتیب لایه‌ها هم از همین میاد. عوض کردن مُد چند نفر رو لازم داره، ولی عوض کردن فرهنگ یا قانون توجه آدم‌های خیلی بیشتری می‌خواد. توجه گرونه، چون دقیقه‌های عمر آدم محدوده. برای همین با زیاد شدن جمعیت، تغییر هم کم‌کم سریع‌تر شده بود.

حالا AI این معادله رو عوض کرده. نویسنده معتقده تشبیه درستش اینترنت یا چاپ نیست، چون اونا فقط توجه موجود رو هماهنگ‌تر کردن. تشبیه درست انقلاب صنعتیه: موتور، کار رو از عضله جدا کرد و AI توجه رو از ذهن آدم جدا می‌کنه. توجه الان ارزون و قابل روشن و خاموش کردنه و همه‌ی لایه‌ها رو یه‌جا هل می‌ده. لایه‌های کند مثل فرهنگ و حکومت بیشترین ضربه رو می‌خورن.

نویسنده از تجربه‌ی روزمره‌ش هم می‌گه: agentها پشت صحنه کار می‌کنن و آدم خودش گلوگاه کار خودش می‌شه، چون باید پیام‌هاشون رو بخونه و تصمیم بگیره. پیشنهادش اینه که این توجه تازه رو سمت نگهداری ببریم، یعنی کاری که وقتی درست انجام بشه دیده نمی‌شه و برای همین همیشه عقب می‌مونه. به نظرش سخت‌ترین مسئله‌ی آخر کار اینه که بدونیم واقعاً چی می‌خوایم.

نکات کلیدی:

• نویسنده سال ۲۰۲۵ اولین مراسم ختم برای یه مدل زبانی، یعنی Claude 3 Sonnet، رو برگزار کرد.
• چارچوب pace layers از Stewart Brand شش لایه داره: مُد، تجارت، زیرساخت، حکومت، فرهنگ، طبیعت.
• ادعای اصلی: AI برای توجه همون کاری رو می‌کنه که موتور برای نیروی عضلانی کرد.
• به نظر نویسنده فرهنگ، حکومت و زیرساخت بیشترین فشار این شتاب رو حس می‌کنن.
• پیشنهاد نویسنده: توجه ارزون AI رو خرج نگهداری چیزهایی کنیم که معمولاً رها می‌شن.