‏چرا تحلیل داده با AI به اکسل برمی‌گرده؟

نویسنده‌ی نیوزلتر Benn تو یه پست جدید می‌گه ماجرای «پیدا کردن اینسایت» تو دیتا، سال‌هاست قصه‌ی ناتموم آنالیزورهاست: قول می‌دن وقتی کارای تکراری تموم بشه، بالاخره می‌شینن سراغ تحلیل استراتژیک، ولی همیشه یه پروژه‌ی جدید جاش رو می‌گیره. حالا با اومدن ایجنت‌های AI مثل ایجنت داخلی OpenAI یا ابزار دیتای شرکت Ramp، به نظر می‌رسه بالاخره این چرخه قراره بشکنه؛ مثلاً به گفته‌ی آنتروپیک، Claude تونسته حدود ۹۵ درصد سوالای آنالیز کسب‌وکار رو خودکار جواب بده.

ولی نویسنده می‌گه این پایان ماجرا نیست. وقتی AI بتونه اکثر سوالا رو جواب بده، خود همین باعث می‌شه آدما خیلی بیشتر سوال بپرسن؛ طبق تجربه‌ی Ramp، تعداد سوالا ۱۰ تا ۲۰ برابر می‌شه. یعنی اگه قبلاً تحلیلگر روزی ۵ سوال جواب می‌داد، حالا از ۱۰۰ سوال، همون ۵ تا سوال سخت باز به خودش می‌رسه؛ چون هرچی سوال بیشتر بشه، احتمال به‌هم‌ریختگی و نیاز به چک کردن دستی هم بیشتر می‌شه.

نکته‌ی جالب اینه که مدل‌ها وقتی گروهی کار می‌کنن، تو حل مسئله قوی‌تر می‌شن؛ نویسنده به مدل Fable 5.1 آنتروپیک و Astra اوپن‌ای‌آی اشاره می‌کنه که هرکدوم تونستن یه مسئله‌ی قدیمی رو حل کنن. اون بعد یه سناریو تصور می‌کنه: دسته‌ای از ایجنت‌های AI که هرکدوم روی یه بخش از دیتا کار می‌کنن، نتیجه‌شون رو ذخیره می‌کنن و ایجنت بعدی از همون‌جا ادامه می‌ده.

برای این کار، نویسنده می‌گه لازم نیست ابزار عجیب و پیچیده‌ای ساخته بشه؛ این دقیقاً همون کاریه که اکسل از اول بلد بوده: یه سندباکس مستقل که خودش داده و منطق پردازشش رو داره، راحت سیو، کپی و شیر می‌شه. پیشنهادش یه نسخه‌ی مدرن از همین ایده‌ست: ترکیبی از دیتابیس DuckDB، یه لایه‌ی ساده برای تبدیل داده با کد، و چندتا فایل مارک‌داون که کوئری و نمودار توشون جا شده.

نکات کلیدی:

• طبق تجربه‌ی Ramp، خودکارسازی سوالای دیتا با AI باعث ۱۰ تا ۲۰ برابر شدن تعداد سوالا می‌شه، نه کم شدن کار تحلیلگر
• آنتروپیک می‌گه Claude حدود ۹۵ درصد سوالای آنالیز کسب‌وکار رو با دقت حدود ۹۵ درصد خودکار جواب می‌ده
• نویسنده پیشنهاد می‌ده آینده‌ی ابزار تحلیل داده به‌جای SaaS پیچیده، یه فایل قابل‌اشتراک شبیه اکسل باشه؛ ترکیبی از DuckDB و اسکریپت تبدیل داده و مارک‌داون
• تو حمله‌ی معروف به Hugging Face، حدود ۷۰۰ ایجنت AI هم‌زمان با هم کار کردن