‏Zed Delta: اپ جدید کدنویسی با هوش مصنوعی از سازندگان Zed

Zed که با ویرایشگر کدش شناخته می‌شه، حالا یه اپ جداگونه به اسم Delta ساخته که کلاً روش کارش متفاوته: به‌جای اینکه یه پنل چت رو گوشهٔ یه IDE سنتی بچسبونی، توی Delta کل کار نوشتن و تغییر کد از داخل «thread»ها (رشته‌های مکالمه) انجام می‌شه. یعنی مکالمه با ایجنت هوش مصنوعی خودِ رابط کاربریه، نه یه ابزار کمکی کنارش.

زیر این رابط، یه سیستم کنترل نسخهٔ تازه به اسم Delta DB نشسته. Git فقط لحظهٔ کامیت رو snapshot می‌گیره (یعنی عکس لحظه‌ای از وضعیت مخزن) و هر چی بین دو کامیت اتفاق افتاده رو گم می‌کنه؛ اما Delta DB هر عملیات رو همون لحظه ثبت می‌کنه، بهش یه شناسهٔ ثابت می‌ده و مستقیم به مکالمه‌ای که اون تغییر رو ایجاد کرده وصلش می‌کنه. نتیجه‌ش اینه که می‌تونی از هر خط کد به دقیقاً همون گفتگویی برسی که نوشتتش، و برعکس.

تو یه دموی روی یه پروژهٔ تازهٔ Next.js، ایجنت قبل از جواب دادن اول README و package.json رو خونده، وقتی دستور مبهم بوده (مثلاً «سریع‌ترش کن») چند تا برداشت مشخص پیشنهاد داده به‌جای حدس‌زدن، و قبل از نوشتن کد اول یه سند طراحی و برنامهٔ اجرا نوشته و کامیت کرده. جالب اینه که ایجنت روی یه کلون ایزوله از مخزن کار می‌کنه، نه مستقیم روی working directory کاربر؛ Delta DB این کلون‌های ایزوله رو ارزون می‌کنه تا ایجنت بتونه بدون ریسک خراب‌کردن چیزی که رو صفحهٔ کاربره، آزمایش کنه.

threadها روی CRDT ساخته شدن، یعنی چند نفر یا چند ایجنت می‌تونن با یه لینک وارد یه thread بشن و هم‌زمان روی پرامپت‌ها کار کنن؛ این یه مدل همکاری متفاوت از رد و بدل‌کردن pull requestهای سنتیه. از نظر مدل هم گزینه‌ها بازه: می‌شه از اشتراک خود Zed استفاده کرد، با اکانت ChatGPT Plus یا GitHub Copilot وارد شد، یا کلید API شخصی از OpenAI، Anthropic و OpenRouter گذاشت.

یه نسخهٔ مرورگری هم روی delta.dev هست که همون اپ Rust ولی کامپایل‌شده به WebAssembly‌ـه، نیازی به نصب نداره و با مخزن‌های Git معمولی سازگار می‌مونه. Delta الان فقط با دعوت در دسترسه و قیمتش هنوز مشخص نشده.

نکات کلیدی:

• Delta یه اپ مستقله، نه پلاگین Zed؛ محور کارش threadهای مکالمه‌ایه
• Delta DB به‌جای کامیت، هر عملیات بین کامیت‌ها رو با شناسهٔ ثابت ثبت و به مکالمه‌ای که اون رو ساخته وصل می‌کنه
• ایجنت روی کلون ایزولهٔ مخزن کار می‌کنه، نه working directory اصلی کاربر
• نسخهٔ مرورگری delta.dev روی WebAssembly اجرا می‌شه و با مخزن‌های Git معمولی سازگاره
• دسترسی فعلاً فقط با دعوته و قیمت‌گذاری هنوز اعلام نشده