بزرگترین هواپیمای برقی دنیا پرواز کرد
خلاصهٔ کاملتر
بزرگترین هواپیمای تماماً باتریخور دنیا اولین پروازش رو با موفقیت انجام داد. این هواپیما که X1 اسم داره و ساختِ شرکت Heart Aerospace مستقر در لسآنجلسه، اوایل همین هفته از یه فرودگاه منطقهای در شمال ایالت نیویورک بلند شد و ۲۷ دقیقه فقط با برقِ باتری تو آسمون موند و تا ارتفاع حدود ۳۳۵ متری رفت. مسافری نبرد؛ فقط یه خلبان توش بود.
X1 دهانهٔ بال ۳۲ متری داره، از دماغه تا دم ۲۳ متره و بیشتر از ۱۱ تن وزن داره — تقریباً هموزن یه اتوبوس مدرسهٔ خالی — و ۳۰ صندلی داره. به گفتهٔ Anders Forslund، بنیانگذار و مدیرعامل Heart، این پرواز نشون داده پرواز برقی تو مقیاس یه هواپیمای مسافربری تجاری شدنیه. Heart اولش تو گوتنبرگ سوئد تأسیس شده بود و آوریل ۲۰۲۵ رسماً به لسآنجلس نقل مکان کرد.
این پرواز در واقع تست اولیهٔ یه هدف بزرگتره: هواپیمای هیبریدی-برقی ES-30 که شرکت امیدواره تا ۲۰۳۱ وارد سرویس بشه. ایرلاینهای بزرگی مثل United، Air Canada و JSX بهش علاقه نشون دادن، عمدتاً به خاطر وعدهٔ هزینهٔ نگهداری کمتر و در امان موندن از نوسان قیمت سوخت جت. Heart ادعا میکنه ES-30 در نهایت ۴۰٪ ارزونتر از هواپیماهای منطقهای هماندازهٔ معمولی کار میکنه.
شرکت همچنین اعلام کرده کل برقِ مصرفی این پرواز آزمایشی فقط ۵ دلار بوده. گزارش تأکید میکنه این عدد چشمگیر، خیلی چیزها رو حساب نمیکنه: خدمه، عوارض فرودگاهی، تعمیر و نگهداری، افت بلندمدت باتری و بیمه. پس معلوم نیست ایرلاینها واقعاً چقدر صرفهجویی میکنن و اصلاً چیزی از این صرفهجویی به مسافر میرسه یا نه. برای مقایسه، قیمت سوخت جت یه هفته قبل از این پرواز حدود ۳.۵ دلار در هر گالن بوده — ۶۳٪ بیشتر از پارسال.
انگیزهٔ دوم محیط زیسته: هوانوردی حدود ۲.۵٪ از انتشار جهانی دیاکسید کربن رو تشکیل میده، بهعلاوهٔ آلایندههای گرمکنندهٔ دیگهای مثل اکسیدهای نیتروژن. صنعت هوانوردی هدف کربنخنثی شدن تا ۲۰۵۰ رو گذاشته، ولی به نوشتهٔ این گزارش تقریباً قطعیه که بهش نمیرسه. Heart هم تنها بازیگر این حوزه نیست: Rolls-Royce یه هواپیمای مسابقهای تماماً برقی با سرعت ۶۲۳ کیلومتر بر ساعت ساخته، Harbour Air یه هواپیمای دریایی ششنفرهٔ برقی داره، و Joby و Archer روی پرندههای برقی عمودپرواز کار میکنن.
مشکل اصلی هنوز بُرده. هرچی هواپیما بزرگتر بشه باتری بزرگتری میخواد، باتری هم سنگینه و از یه جایی به بعد دیگه جا برای مسافر و بار نمیمونه. بدتر اینکه باتری وزن مردهست: هواپیمای معمولی با سوزوندن سوخت سبکتر میشه، ولی هواپیمای برقی از بلند شدن تا فرود هموزن میمونه. X1 فقط با باتری حدود ۲۰۰ کیلومتر برد داره که برای جایگزینی پروازهای منطقهای کافی نیست؛ با اضافه شدن یه موتور احتراقی بهعنوان range-extender این عدد به حدود ۸۰۰ کیلومتر میرسه — اندازهٔ کافی برای مسیرهای کوتاه منطقهای.
نکات کلیدی:
- X1 ساخت Heart Aerospace: ۳۰ صندلی، دهانهٔ بال ۳۲ متر، طول ۲۳ متر، وزن بیش از ۱۱ تن.
- اولین پرواز: ۲۷ دقیقه فقط با باتری، تا ارتفاع حدود ۳۳۵ متر، بدون مسافر.
- برد فقط-باتری حدود ۲۰۰ کیلومتر؛ با range-extender احتراقی حدود ۸۰۰ کیلومتر.
- مدل تجاری هدف، ES-30 هیبریدی-برقی با زمانبندی ۲۰۳۱ و ادعای ۴۰٪ هزینهٔ عملیاتی کمتر.
- ادعای ۵ دلار برقِ مصرفی فقط انرژی خام رو حساب کرده، نه خدمه، عوارض، نگهداری و افت باتری.
- قیمت سوخت جت حدود ۳.۵ دلار در هر گالن، ۶۳٪ بالاتر از سال قبل؛ هوانوردی ۲.۵٪ انتشار جهانی CO2.