ویکی‌پدیا؛ سایتی که عمدا قشنگ نیست
خلاصهٔ کامل‌تر
گزارش It's Nice That سراغ این سوال رفته که اصلا چه کسی ویکی‌پدیا رو طراحی می‌کنه. جواب کوتاهش اینه که طراحی این سایت عمدا کم‌سروصداست: متن‌محور، ساده، دسترس‌پذیر و شبیه اینباکس ایمیل یا ردیت قدیم. Justin Scherer، طراح UX بنیاد ویکی‌مدیا، می‌گه ویکی‌پدیا از اقتصاد توجه قدیمی‌تره؛ اینجا اسکرول بی‌پایان نیست و آدم فقط از یه لینک می‌ره تو لینک بعدی.
نویسنده به مقاله Annie Rauwerda درباره Vector 2022 اشاره می‌کنه، آخرین ری‌دیزاین سایت که به گفته او تقریبا به چشم نمیاد و دقیقا نکته‌اش هم همینه. با این حال بحث بین ویکی‌پدیایی‌ها سر اینکه این پوسته پیش‌فرض بشه یا نه از ۹۰ هزار کلمه رد شد. Scherer می‌گه ثبات ظاهر یه نرم‌افزار خیلی به ساختن اعتماد کمک می‌کنه، و در عین حال سایت اونقدر سفارشی‌سازی‌پذیر مونده که هر کسی با جاوااسکریپت خودش می‌تونه پس‌زمینه نئونی بذاره یا لینک‌ها رو ایموجی کنه.
خود لوگو هم ریشه داوطلبانه داره. تصویر اولیه سال ۲۰۰۰ توسط Bjørn Smestad برای مسابقه لوگوی Nupedia فرستاده شده بود و بعدها به توپ پازلی امروزی رسید، با حروفی از الفبای ژاپنی، لاتین، ارمنی، چروکی، یونانی و حتی کلینگان Star Trek. کنارش ماسکوت‌های غیررسمی هم درومدن، مثل Wikipe-tan که فن‌آرته، و Wikipede، یه هزارپای سبیلو ساخته‌شده از کتاب که هیچ‌وقت لوگو نشد ولی بعد از شوخی اول آوریل امسال اونقدر سروصدا کرد که بنیاد براش مرچ رسمی درآورد.
برای ۲۵ سالگی ویکی‌پدیا در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶، بنیاد اولین ماسکوت رسمی تولدش یعنی Baby Globe رو منتشر کرد: همون توپ پازلی، منتها بامزه و آدم‌نما. طرح اولیه‌اش رو یکی از اعضای جامعه ویکی‌پدیا، Jonathan Ferreira، تو مسیر رفتن به یه رویداد روی گوشی‌اش کشیده بود. Zack McCune، مدیر برند بنیاد، اون رو دید و تیم برند و محصول روش کار کردن. طراح Sharon Park هم که از فن به همکار تبدیل شده، یه انیمیشن کوتاه با همین کاراکتر ساخت و می‌گه رسمی شدن یه نقاشی موبایلی یه کاربر، دقیقا همون روحیه ویکی‌ه.
بنیاد تازگی با آژانس Kin و Excetera هم یه فیلم تبلیغاتی ساخته که کل ماجرا روی صفحه نمایش اتفاق می‌افته، با حرکت واقعی موس و پرش بین لینک‌ها شبیه بازی Wikiracing. محدودیت کار این بود که همه تصاویر باید از Wikimedia Commons برداشته می‌شد و نزدیک هزار تصویر برای همین یه‌ونیم دقیقه انتخاب و اعتباردهی شد. Tom Goulet، تدوینگر پروژه، می‌گه جالبه که زمانی مدرسه‌ها اجازه نمی‌دادن از ویکی‌پدیا استفاده کنی چون «آدم‌ها نوشتنش»، و حالا همون نکته دلیل اعتماد بهشه.
نکات کلیدی:
- Vector 2022 آخرین ری‌دیزاین ویکی‌پدیاست و بحث سر پیش‌فرض شدنش از ۹۰ هزار کلمه گذشت
- لوگوی توپ پازلی از تصویری درومده که سال ۲۰۰۰ برای مسابقه لوگوی Nupedia فرستاده شده بود
- Baby Globe، اولین ماسکوت رسمی تولد، ۱۵ ژانویه ۲۰۲۶ برای ۲۵ سالگی سایت رونمایی شد
- فیلم تبلیغاتی یه‌ونیم دقیقه‌ای فقط از تصاویر Wikimedia Commons ساخته شده، نزدیک هزار تصویر
- ویکی‌پدیا ماهانه حدود ۵۰۰ میلیون بازدیدکننده یکتا و بیش از ۲۵۰ زبان داره