‏چرا قیمت مدل‌های زبانی یهو این‌قدر ریخت؟

Max Woolf تو این مقاله یه خط زمانی از اعلامیه‌های OpenAI و Anthropic از ژوئن تا سپتامبر ۲۰۲۶ چیده و نشون داده قیمت مدل‌های محبوب چطور سقوط کرده. چند نمونه: قیمت GPT-5.6 Luna یهو ۸۰ درصد کم شد. Claude Opus 5.5 با قیمت $4 / $20 / $0.20 اومد که نسبت به Opus 5 حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد ارزون‌تره. GPT-6.1 Sol هم با $2 / $10 / $0.10 در کل ۷۵ درصد از نسل قبلش ارزون‌تر شد. (این سه عدد یعنی قیمت هر میلیون توکن ورودی، خروجی و cache read.)

نویسنده روی یه نکته‌ی کمتر دیده‌شده تأکید می‌کنه: هزینه‌ی cache read (یعنی خوندن دوباره‌ی کل گفتگوی قبلی که مدل تو هر نوبت انجام می‌ده). وقتی با agent کد می‌زنی، ۹۶ تا ۹۹ درصد کل خرج توکن مال همین cache readه. پس وقتی Anthropic تو Fable 5.1 این هزینه رو ۷۵ درصد کم کرد، عملاً هزینه‌ی استفاده از مدل ۷۰ تا ۷۵ درصد پایین اومد.

به گفته‌ی نویسنده، دلیل اصلی رقابته. مدل‌ها شبیه کالای عمومی شدن: تو ابزارهایی مثل OpenCode یا OpenRouter با یه کلیک مدل رو عوض می‌کنی. مدل open-weight مثل DeepSeek V4.1 Flash 1017 الان روی OpenRouter توسط ۲۹ provider مختلف سرو می‌شه. Kimi K3.1 Pro هم با امتیاز ۵۵ در برابر ۵۸ برای Opus 5.5، با نصف قیمت ورودی و خروجی اومده.

نویسنده معتقده این حرف منتقدها که «قیمت توکن مصنوعی پایین نگه داشته شده و بعداً گرون می‌شه» با واقعیت جور در نمیاد. OpenAI و Anthropic مثل Uber و Lyft یه دوقطبی نیستن که خودشون قیمت تعیین کنن. تا وقتی providerهای دیگه بتونن مدلی با کیفیت مشابه و قیمت مشابه بدن، قیمت‌ها ممکنه حتی پایین‌تر هم برن.

یه زاویه‌ی دیگه هم IPOئه. شایعه‌ست Anthropic تا چند ماه دیگه و OpenAI سال ۲۰۲۷ وارد بورس می‌شن. نویسنده می‌پرسه چرا یه شرکت درست قبل از IPO درآمد اصلیش رو تا ۸۰ درصد کم می‌کنه؟ احتمالاً حاشیه‌ی سود inference بالاست، بعضی گزارش‌ها از ۸۰ درصد حرف می‌زنن. دلیل کمتر بدبینانه هم اینه که زیرساخت واقعاً بهتر شده. خود Anthropic گفته Opus 5.5 برای سرو شدن compute کمتری از Opus 5 لازم داره.

نکات کلیدی:

• قیمت GPT-5.6 Luna با یه تصمیم ۸۰ درصد کم شد و به $0.20 / $1.20 / $0.02 رسید.
• تو کدنویسی با agent، ۹۶ تا ۹۹ درصد هزینه‌ی توکن مال cache readه.
• Opus 5.5 حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد از Opus 5 ارزون‌تره و طبق گفته‌ی Anthropic compute کمتری می‌خواد.
• DeepSeek V4.1 Flash 1017 روی OpenRouter توسط ۲۹ provider مختلف سرو می‌شه.
• OpenAI همزمان با GPT-6.1 Sol سهمیه‌ی پلن ۲۰۰ دلاری Codex رو ۵۰ درصد کم کرد.