نجاتِ رصدخانهی سوئیفت با یه فضاپیمای سرویسدهنده
خلاصهٔ کاملتر
به گزارشِ این مقاله، فقط ۱۰ ماه پیش ناسا از سه شرکت پرسید میتونن کاری بکنن که تا حالا کسی نکرده: یه ماهواره بسازن و پرتاب کنن تا یه مأموریتِ نجومیِ ۵۰۰ میلیون دلاری رو که در خطرِ سقوط به زمینه نجات بدن، اونم در کمتر از یک سال و با بودجهی محدود. استارتاپ Katalyst قانعکنندهترین راهحل رو داد و سپتامبرِ پارسال قراردادِ ۳۰ میلیون دلاری گرفت.
رصدخانهی سوئیفت سالِ ۲۰۰۴ برای شناساییِ گاما-برستها (قویترین انفجارهای شناختهشدهی جهان) پرتاب شد و هنوز اخترفیزیکدانها بهش تکیه میکنن. مشکل اینه که سوئیفت هیچ تراستری برای حفظِ مدارش نداره، برای همین کِشندِ هوایی کمکم ارتفاعش رو کم کرده؛ از حدودِ ۵۸۵ کیلومترِ اولیه به حدودِ ۳۶۳ کیلومتر رسیده و یه دورهی فعالیتِ شدیدِ خورشیدی این افت رو تندتر کرده.
به گفتهی شاون دوماگال-گلدمن از ناسا، برآورد اینه که سوئیفت پاییزِ امسال به زیرِ ۳۰۰ کیلومتر میرسه؛ ارتفاعی که دیگه نزدیکشدن بهش بهخاطرِ کِشندِ زیاد امن نیست. برای همین مأموریتِ نجات باید تا پایانِ ژوئن پرتاب میشد. فضاپیمای سرویسدهندهی Katalyst به اسمِ Link قراره سوئیفت رو دنبال کنه، با سه بازوی رباتیک بگیره و مدارش رو به ارتفاعِ امن برگردونه.
سؤال اینه که چطور کاری که معمولاً چند سال طول میکشه در کمتر از یک سال انجام شد؟ نویسنده میگه با دور انداختنِ روالِ معمول. دوماگال-گلدمن میگه چون وقتِ فراخوانِ رسمی نبود، ناسا سراغِ سه تیمی رفت که از قبل قرارداد داشتن. Katalyst که داشت رو یه مأموریتِ دموی تجاریِ همین پلتفرم کار میکرد، سریع سرمایهی خصوصیش رو به سمتِ نیازِ ناسا چرخوند.
این سرعت با پذیرشِ ریسکِ بیشتر به دست اومد. Katalyst فوری به تأمینکنندهها سفارش داد و جایی که نمیرسیدن، خودش قطعات رو ساخت و کمپینِ تستِ Link رو فشرده کرد. به گفتهی کیرِن ویلسون، محققِ اصلیِ پروژه، اینجا زمانبندی تعیین میکنه چقدر ریسک بپذیرن، نه برعکس. برای پرتاب هم آخرین راکتِ Pegasus XL انتخاب شده که از رو یه هواپیما در ارتفاع شلیک میشه و برای مدارِ غیرمعمولِ سوئیفت مناسبه.
به گفتهی رابرت لامونتِین از Katalyst، این «اولین نمونه» از یه فضاپیمای رباتیکه که میره یه ماهوارهی آمادهنشده رو میگیره؛ یه مأموریتِ تجاریِ واقعی، نه صرفاً یه دمو، و یه «نقشهی راه» برای همکاریِ دولت و بخشِ خصوصی. با این حال ریسکِ زیادی مونده: هنوز باید فضاپیما با موفقیت به مدار برسه و اونجا کار کنه؛ کاری که بهقولِ خودشون همیشه خیلی سخته.
نکات کلیدی:
- رصدخانهی سوئیفت چون تراستر نداره داره سقوط میکنه و باید تا پاییز نجات پیدا کنه.
- ناسا در کمتر از یک سال به استارتاپ Katalyst سفارشِ ساختِ فضاپیمای سرویسدهندهی Link رو داد.
- Link قراره سوئیفت رو با سه بازوی رباتیک بگیره و به مدارِ امن برگردونه.
- این سرعت با دور زدنِ روالِ بروکراتیک و پذیرشِ ریسکِ بیشتر ممکن شد.
- پرتاب با آخرین راکتِ Pegasus XL برنامهریزی شده و هنوز ریسکِ زیادی باقیه.