ویکرام-۱، اولین راکت خصوصی هند در مدار
خلاصهٔ کاملتر
راکت ویکرام-۱ شرکت اسکایروت ایروسپیس، اولین پرتابکنندهٔ ماهوارهٔ کاملاً تجاری هند، در نخستین پرواز خودش با موفقیت به مدار رسید. پرتاب از جزیرهٔ سریهاریکوتا در خلیج بنگال انجام شد و بعد از حدود نیم ساعت تأخیر برای رفع یه مشکل فنی لحظهٔ آخر، بوستر مرحلهٔ اول سوختجامد روشن شد و راکت رو از سکو کند. مقامهای فضایی هند این پرواز رو «موفقیتی بزرگ» خوندن.
ویکرام-۱ در مقایسه با راکتهای اصلی هند کوچیکه: حدود ۲۲ متر ارتفاع داره و میتونه تا ۳۵۰ کیلوگرم بار به مدار پایین زمین ببره — یعنی کمی بزرگتر از الکترون راکتلب، موفقترین پرتابکنندهٔ اختصاصی ماهوارههای کوچیک دنیا. بدنهاش از کامپوزیت کربنی سبکه و اسمش از ویکرام سارابهای، پدر برنامهٔ فضایی هند، گرفته شده.
خود پرواز بدون مشکل جدی پیش رفت: سه موتور سوختجامد پشت سر هم روشن شدن تا راکت به فضا برسه، بعد یه مرحلهٔ چهارم کوچیک با سوخت مایع روشن شد و به سرعت مداری حدود ۲۷ هزار کیلومتر بر ساعت رسید. تنها نشانهٔ غیرعادی موقع جدایی مرحلهٔ سوم بود که بهجای فاصله گرفتن کامل، مدتی نزدیک مرحلهٔ چهارم موند. با این حال مرحلهٔ چهارم با موتور پرینتسهبعدی خودش، مدار ۴۵۰ کیلومتری با شیب ۶۰ درجه رو زد — خیلی نزدیک به پیشبینیها.
کارنامهٔ اولین پروازها معمولاً تلخه: اسپیساکس چهار بار تلاش کرد تا در ۲۰۰۸ با فالکون ۱ به مدار برسه و الکترون راکلب هم در ۲۰۱۷ بار اول موفق نشد. مدیرعامل و همبنیانگذار اسکایروت، پاوان کومار چاندانا، این دستاورد رو یکی از بزرگترین نقاط عطف بخش فضایی هند خوند. جالب اینکه هدف اعلامشدهٔ شرکت قبل از پرواز خیلی محتاطانه بود: بلند شدن، رد شدن از برج پرتاب و جمع کردن حداکثر داده — یعنی حدود صد متر، در حالی که کار به ۴۵۰ کیلومتر رسید.
سازمان فضایی هند (ISRO) از این پروژه با دادن دسترسی به تأسیسات ریختهگری و تست موتور سوختجامد و اجازهٔ استفاده از یکی از دو سکوی فعال پرتابش پشتیبانی کرده بود. نقشهٔ راه بعدی شرکت شامل ویکرام-۱U با بوسترهای جانبی و ویکرام-۲ با مرحلهٔ بالایی کرایوژنیک و ظرفیت حدود ۹۰۰ کیلوگرمه. چاندانا در مصاحبهای گفته آرزوش راکتهای بزرگتر، مایعسوز و کاملاً قابلاستفادهٔ مجدد با نرخ پرتاب روزانهست.
از نظر اقتصادی، اسکایروت تا حالا حدود ۱۶۰ میلیون دلار جذب سرمایه کرده و ارزشگذاریش به ۱.۱ میلیارد دلار رسیده؛ بیش از هزار کارمند داره که بیشترشون در حیدرآباد کار میکنن و میانگین سنشون ۲۸ ساله. این پرتاب همزمان با فشار دولت هند برای رشد صنعت فضاییه: هدف اعلامشده رسوندن پرتابهای سالانه از حدود پنج تا به پنجاه تا پیش از پایان دههست.
نکات کلیدی:
- ویکرام-۱ در اولین تلاش به مدار ۴۵۰ کیلومتری با شیب ۶۰ درجه رسید
- راکت ۲۲ متری با ظرفیت ۳۵۰ کیلوگرم برای مدار پایین زمین، کمی بزرگتر از الکترون
- سه مرحلهٔ سوختجامد و یه مرحلهٔ چهارم مایع با موتور پرینتسهبعدی
- هدف رسمی مأموریت فقط بلند شدن و رد شدن از برج پرتاب بود
- ارزشگذاری اسکایروت ۱.۱ میلیارد دلار با بیش از هزار کارمند و میانگین سنی ۲۸