کلاهبردارها سوار موج زلزلهٔ ونزوئلا شدن
خلاصهٔ کاملتر
به گفتهٔ نویسنده، وقتی هفتهٔ پیش زلزلهٔ ویرانگری شمال مرکزی ونزوئلا رو لرزوند، فقط تیمای امداد سریع دستبهکار نشدن؛ ثبتکنندههای دامنه هم فوری وارد عمل شدن. محققای شرکت اطلاعات تهدید WhoisXML API میگن ۲۱۲ دامنهٔ تازه پیدا کردن که همه اشاره به زلزله دارن و همشون توی پنج روز اول بعد از فاجعه ثبت شدن.
برای اینکه ابعادش دستت بیاد: تو سه روز قبل از زلزله، شرکت هیچ دامنهٔ مرتبطی پیدا نکرده بود. فاجعه که رخ داد، همون روز ثبت دامنهها شروع شد و روز بعدش (۲۵ ژوئن) به اوج رسید؛ فقط تو اون ۲۴ ساعت ۱۰۵ دامنه ثبت شد و بعد کمکم تو سه روز بعدی فروکش کرد.
خیلی از این اسمای دامنه ظاهری کاملاً کمکرسان دارن: ۱۱۰ تاشون به کمک یا کمک مالی اشاره میکنن، ۵۲ تا از واژهٔ «SOS» یا کلمات نجات استفاده میکنن، ۵۶ تا به زلزله یا فعالیت لرزهای اشاره دارن و ۱۲ تا هم به آدمای گمشده یا آسیبدیده. بعضیای دیگه هم قول کمک پزشکی، لیست سرپناه، نقشه یا سرویس ردیابی میدن.
البته نویسنده تأکید میکنه بعضی از این ۲۱۲ دامنه بیشک مال خیریهها و داوطلبای واقعیان که میخوان به بازسازی کشور کمک کنن. ولی طبق گفتهٔ محققا، ۹۳ درصد دامنهها هیچ اطلاعات تماس ثبتکنندهای رو نشون نمیدن و این جزئیات یا پشت سرویسای حریم خصوصی پنهون شده یا اصلاً خالی گذاشته شده. مشکوکتر اینکه بعضی از این سایتای تازه، همین حالا دارن بدون هیچ مدرک قابلراستیآزماییای که نشون بده کمک به دست قربانیها میرسه، درخواست کمک بیتکوینی میکنن.
نویسنده یادآوری میکنه که کلاهبرداری روی موج فاجعهها چیز تازهای نیست و سالاست تکرار میشه؛ از فیشینگ بعد از توفان هاروی در ۲۰۱۷ گرفته تا کلاهبرداریهای جعل طرحهای سازمان ملل و پولشویی از راه دستگاههای بیتکوین در دوران کرونا، و حتی کلاهبرداریهای سبک «شاهزادهٔ نیجریهای» سالها بعد از سونامی ۲۰۱۱ ژاپن.
برای اینکه امن کمک کنی، نویسنده پیشنهاد میده که خودت آدرس یه خیریهٔ شناختهشده و مورداعتماد رو تایپ کنی، بهجای اینکه رو لینکای شبکههای اجتماعی یا ایمیلای ناخواسته کلیک کنی. همچنین به سایتای تازهساز — بهخصوص اونایی که درست بعد از فاجعه ثبت شدن — مشکوک باش و از سایتایی که فقط کمک ارز دیجیتال میخوان دوری کن؛ خیریههای واقعی روشهای پرداخت قابلردیابی ارائه میدن و شفاف میگن پول کجا میره.
نکات کلیدی:
- ۲۱۲ دامنهٔ مرتبط با زلزلهٔ ونزوئلا توی فقط پنج روز ثبت شد، در حالی که قبلش صفر بود
- ۹۳ درصد دامنهها هیچ اطلاعات تماس ثبتکننده ندارن
- بعضی سایتا بدون هیچ مدرکی درخواست کمک بیتکوینی میکنن
- این الگوی سوءاستفاده از فاجعهها سالاست تکرار میشه (هاروی، کرونا، سونامی ژاپن)
- برای کمک امن، مستقیم سراغ آدرس خیریهٔ مورداعتماد برو و از کمک فقطارزدیجیتالی دوری کن
