‏ترنس تائو و بنیاد SAIR: مدل‌های باز برای ریاضی‌دان‌ها

ترنس تائو تو وبلاگش نوشته که پارسال با چند اهداکنندهٔ خصوصی بنیاد غیرانتفاعی SAIR (Foundation for Science and AI Research) رو راه انداخته. هدف اینه که استفادهٔ مسئولانه از هوش مصنوعی تو ریاضی و علوم، مستقل از شرکت‌های بزرگ AI، پشتیبانی بشه. تا حالا کارشون بیشتر پادکست، رویدادهای کوتاه و مسابقه بوده و اخیراً XTX Markets هزینهٔ دور بعدی مسابقه‌ها رو داده.

حالا SAIR طرح SAIR Open Models رو اعلام کرده: ساخت مدل‌های با وزن باز (open weight، یعنی وزن‌های مدل رو هر کسی می‌تونه دانلود و اجرا کنه) برای علم، به‌علاوهٔ ابزارهای متن‌باز برای استفاده از مدل‌های باز و بسته. به گفتهٔ تائو، قرار بود این طرح آروم‌آروم با چند پروژهٔ آزمایشی شروع بشه. ولی به‌خاطر اتفاقات اخیر و تقاضای زیاد برای مدل‌های باز، اعلامش رو جلو انداختن، با اینکه بخشی از برنامه‌ریزی هنوز تموم نشده.

فاز اول روی کارهای روزمرهٔ ریاضی تمرکز داره: فهمیدن استدلال‌های سخت، چک کردن منابع، بررسی مثال‌ها، نوشتن کد و formalize کردن اثبات‌ها (یعنی نوشتن اثبات به زبونی که کامپیوتر بتونه درستیش رو چک کنه). ارزش مدل‌ها هم با کمک قابل اعتماد، نتیجهٔ قابل راستی‌آزمایی و هزینهٔ استفادهٔ طولانی‌مدت سنجیده می‌شه.

قول‌های اصلی دربارهٔ باز بودنه: وزن و کد با لایسنس باز مثل Apache 2.0، MIT یا CC BY 4.0، روش آموزش منتشرشده، ارزیابی قابل تکرار و منبع مستند برای داده‌های آموزشی. گزارش‌ها هم قراره شکست‌ها و محدودیت‌ها رو کنار موفقیت‌ها بگن. داده‌های کاربرها فقط با رضایت صریح خودشون برای آموزش استفاده می‌شه و پژوهشگرها مالکیت کارهای قبلی خودشون رو نگه می‌دارن.

مدیریت طرح هم دست جامعهٔ ریاضیه و قوانین و تصمیم‌ها عمومی می‌شه. SAIR با شرکای صنعتی برای تأمین قدرت پردازشی کار می‌کنه، ولی می‌گه این همکاری‌ها نباید استقلال پژوهش رو زیر سؤال ببره. الان دنبال شریک‌هایی هستن که پول، قدرت پردازشی، تخصص یا کمک به ساختن جامعه بیارن و قراره به‌زودی اسم شرکا رو هم اعلام کنن.

نکات کلیدی:

• SAIR یه بنیاد غیرانتفاعیه که ترنس تائو پارسال هم‌بنیان‌گذارش بوده
• مدل‌ها با لایسنس‌هایی مثل Apache 2.0، MIT یا CC BY 4.0 منتشر می‌شن
• فاز اول: فهم استدلال، چک منابع، کدنویسی و formalize کردن اثبات
• داده‌های کاربر فقط با رضایت صریح برای آموزش استفاده می‌شه
• مدیریت طرح با جامعهٔ ریاضیه و تصمیم‌ها عمومی اعلام می‌شن