برق مستقیم از واکنش همجوشی؛ اولینبار در یک استارتاپ
خلاصهٔ کاملتر
به گزارش TechCrunch، استارتاپِ ویسکانسینیِ Realta Fusion اعلام کرده که تو آزمایشی در ۱۹ ژوئن تونسته با برقی که مستقیم از دستگاه همجوشیِ نمایشیاش به اسم WHAM برداشت شده، یه لامپ رو روشن کنه. شرکت باور داره اولین شرکت خصوصیه که چنین کاری رو بهصورت عمومی نشون میده. به گفتهٔ Kieran Furlong همبنیانگذار و مدیرعامل، این دستاورد نشون میده «چی ممکنه».
نکتهٔ فنیِ ماجرا «تبدیل مستقیم انرژی» ـه. تو نیروگاههای معمول، گرمای واکنش آب رو بخار میکنه و بخار توربین رو میچرخونه؛ ولی این روش برق رو مستقیم از خودِ واکنش میگیره. Furlong تخمین میزنه این روش حدود ۹۰٪ بازده داره، در حالی که توربینهای بخارِ راکتورهای شکافت امروزی حدود ۳۳٪ بازده دارن.
مقاله توضیح میده که چرا این مهمه: هر نیروگاهی بخشی از برقی که تولید میکنه رو خودش مصرف میکنه و چالش بزرگِ استارتاپهای همجوشی هم همینه که راکتوری بسازن که بیشتر از مصرفش انرژی تولید کنه. بازدهِ بالاترِ تبدیل مستقیم، رد شدن از این مانع رو راحتتر میکنه. حدود ۲۰٪ انرژیِ واکنشِ دوتریوم-تریتیوم بهشکل ذرات آلفا (هستهٔ هلیوم باردار) آزاد میشه که همینها هدفِ برداشت مستقیمان.
شرکت یه مبدل برق نمونه ساخته و ته راکتور نصبش کرده و تونسته چند آمپر برق با ولتاژ ۱۰۰ ولت تولید کنه. Furlong میگه تو مقیاس نیروگاهیِ تجاری، این مبدلها باید اونقدر انرژی بدن که پلاسما رو گرم نگه دارن و در عمل «برق رو بازچرخش» کنن؛ چیزی که به تخمین اون میتونه خروجی کل نیروگاه رو ۲۰ تا ۳۰٪ بالا ببره. البته Realta تنها بازیگر نیست؛ Helion که Sam Altman پشتشه هم تبدیل مستقیم رو کلیدِ برنامهاش میدونه ولی هنوز علنی نشونش نداده. نکتهٔ مهمی که مقاله در پایان اضافه میکنه اینه که چون WHAM هنوز با سوخت دوتریوم-تریتیوم کار نمیکنه، در این آزمایش برقِ ورودی برداشت شده، نه ذرات آلفا.
نکات کلیدی:
- Realta Fusion با برقِ مستقیمِ همجوشی یه لامپ رو روشن کرده، بهادعای خودش اولین شرکت خصوصی
- «تبدیل مستقیم انرژی» بهجای توربین بخار، برق رو مستقیم از واکنش میگیره
- بازده ادعایی حدود ۹۰٪ در برابر ۳۳٪ توربین بخار
- در این آزمایش بهخاطر نبودِ سوخت دوتریوم-تریتیوم، برقِ ورودی برداشت شده نه ذرات آلفا