‏جنگ مایکروسافت، Salesforce، اوراکل و OpenAI سر لایهٔ کنترل agentها

تو این مقاله اومده که دعوای اصلی بین مایکروسافت، Salesforce، اوراکل و OpenAI سر مدل باهوش‌تر نیست، سر agentic control plane هست. یعنی لایه‌ای که تصمیم می‌گیره یه agent به چه اطلاعاتی دسترسی داره، از چه ابزارهایی استفاده کنه، چه قوانینی رو رعایت کنه و کار تموم‌شده‌ش کجا بره تا یه آدم بررسیش کنه. هر کدوم از این شرکت‌ها از یه نقطهٔ شروع متفاوت دارن سمت این جایگاه می‌رن.

قبلاً هر شرکت تو لاین خودش بود: مایکروسافت ابزارهای بهره‌وری مثل Outlook و Excel و Teams، Salesforce دادهٔ مشتری و فروش، و اوراکل مالی و نرم‌افزارهای سازمانی. نویسنده می‌گه این تقسیم‌بندی کار می‌کرد چون نرم‌افزار بر اساس دپارتمان‌ها بود، ولی کار واقعی هیچ‌وقت این‌طوری نبود. مثلاً بستن حساب‌های آخر ماه هم به اکسل ربط داره، هم ایمیل، هم سیستم حسابداری. تا الان آدم‌ها خودشون بین این اپ‌ها جابه‌جا می‌شدن و حالا قراره agentها این کارو بکنن.

روز ۲۷ اکتبر Salesforce یه پل راه انداخت که agentهای Copilot Studio مایکروسافت بتونن بدون بازسازی تو فرایندهای Salesforce کار کنن. به گفتهٔ نویسنده این لطف به رقیب نیست، یه شرطه: Salesforce با این کار نقش هماهنگ‌کننده رو برای خودش محکم می‌کنه، حتی وقتی مدل رو یه رقیب ساخته. مایکروسافت هم agent قوی‌ترشو جلوی مشتری می‌ذاره. یعنی هر دو برنده‌ان و باز هم سر فروش بعدی رقابت می‌کنن.

همون روز اوراکل و OpenAI هم همکاری گسترده‌تری اعلام کردن. اوراکل داره یه فضای کاری می‌سازه (هنوز در حال توسعه‌ست) که نرم‌افزارها و داده‌های اوراکل رو مستقیم بیاره داخل ChatGPT. مثالش یه کارمند مالیه که بدون بیرون اومدن از ChatGPT هزینه‌ها و خریدها رو قبل از بستن ماه بررسی می‌کنه، اونم با همون دسترسی‌هایی که شرکت تعریف کرده. نویسنده معتقده OpenAI از همین نقطهٔ کوچیک می‌خواد جای پای بزرگ‌تری تو سازمان‌ها پیدا کنه.

چرا این لایه انقدر ارزش داره؟ مقاله می‌گه وصل کردن سیستم‌ها فقط به agent دسترسی به داده می‌ده، نه درک معنی‌ش. مثلاً عدد درآمد تو اکسل درسته ولی agent ممکنه تعریف اشتباهی از «درآمد» رو موقع خلاصه کردن به کار ببره. Agent Context Engine سیلزفورس (که الان preview هست) و محصولات مشابه مایکروسافت دقیقاً دارن سعی می‌کنن این زمینهٔ مشترک کسب‌وکار رو به agentها بدن. هر کی این درک رو موقع نیاز فراهم کنه، پولش رو هم می‌گیره.

نویسنده این وضعیت رو به ویندوز تو دههٔ ۹۰ تشبیه می‌کنه. اون موقع ویندوز لایه‌ای شد که نحوهٔ کار همه با کامپیوتر رو تعیین می‌کرد، ولی برای agentهای سازمانی هنوز همچین لایه‌ای وجود نداره. همین جای خالیه که داره میلیاردها دلار همکاری و محصول جدید رو جلو می‌بره. برای مقیاس هم این عدد رو آورده که هزینهٔ زیرساخت ابری ۹ شرکت بزرگ امسال نزدیک ۹۵۷ میلیارد دلار می‌شه.

نکات کلیدی:

• agentic control plane یعنی لایهٔ دسترسی، قوانین و هماهنگی بالای مدل‌های هوش مصنوعی
• Salesforce روز ۲۷ اکتبر پلی برای اجرای agentهای Copilot Studio تو فرایندهاش راه انداخت
• اوراکل داره یه فضای کاری می‌سازه که اپ‌هاش رو داخل ChatGPT بیاره
• Agent Context Engine سیلزفورس فعلاً تو حالت preview هست
• هزینهٔ زیرساخت ابری ۹ شرکت بزرگ امسال نزدیک ۹۵۷ میلیارد دلاره و سال بعد از ۱.۵ تریلیون رد می‌شه
• هنوز هیچ شرکتی «ویندوزِ agentها» رو نساخته