‏لینوکس روی لپ‌تاپ‌های Nvidia RTX Spark: نصب می‌شه ولی کُنده

لپ‌تاپ‌های RTX Spark (مثل MSI Prestige، Asus ProArt و Dell XPS) همون طراحی GPU دستگاه رومیزی DGX Spark انویدیا رو دارن و تا ۱۲۸ گیگابایت unified memory (یعنی حافظه‌ای که CPU و GPU باهم شریکن) پشتیبانی می‌کنن. ولی برخلاف DGX Spark که با لینوکس خود انویدیا میاد، همه‌ی این لپ‌تاپ‌ها با Windows on ARM عرضه می‌شن. چون ابزارهایی مثل vLLM و SGLang اول برای لینوکس ساخته شدن، طبیعیه که توسعه‌دهنده‌ها بخوان لینوکس نصب کنن.

تو این مقاله اومده که نصب ساده نبوده. اولین تلاش با Omarchy (یه توزیع بر پایه‌ی Arch) روی MSI صفحه‌ی لرزون و ناپایدار داده. Debian بهتر نصب شده ولی Wi-Fi، کیبورد، touchpad و GPU رو نشناخته. آخرش برگشتن سراغ Omarchy که درایور open-source انویدیا رو داشت. یه مشکل دیگه هم بود: لینوکس فقط ۲۸ گیگ از ۱۲۸ گیگ حافظه رو می‌دید، چون firmware به طور پیش‌فرض ۹۶ گیگ رو برای GPU نگه می‌داره و این تقسیم فقط از ویندوز قابل تغییره. با کم کردنش به ۴ گیگ، لینوکس ۱۲۰ گیگ رو دید.

اصل ماجرا توی بنچمارک‌ها معلوم شد. با مدل GPT-OSS-120B ویندوز ۶۵.۴ توکن در ثانیه داد، WSL ۶۵.۱، دستگاه DGX Spark ۶۱، ولی لینوکس روی همین لپ‌تاپ فقط ۱۳.۹. با vLLM و هشت کلاینت هم‌زمان، WSL به ۱۲۷ رسید و لینوکس به ۳۹.۵. یه تست طولانی‌تر روی ویندوز حدود ۸ دقیقه طول کشید ولی روی لینوکس ۳۷ دقیقه. دما بین ۴۰ تا ۴۷ درجه بود، پس مشکل از داغ شدن نیست.

عجیب اینه که مشکل فقط وقتی لپ‌تاپ به برق وصله پیش میاد. با باتری، لینوکس حدود ۶۱ تا ۶۷ توکن در ثانیه می‌گیره و کلاک GPU حدود ۱۸۰۰ مگاهرتزه. ولی به برق که وصلش کنی کلاک روی حدود ۷۸۰ مگاهرتز قفل می‌شه، در حالی که ویندوز حدود ۲.۲ گیگاهرتز می‌ره.

ریشه‌ی مشکل یه بخش به اسم Nvidia Platform Controllers and Framework توی ویندوزه که بودجه‌ی برق رو بین CPU و GPU تقسیم می‌کنه. وقتی این بخش رو توی ویندوز غیرفعال کردن، سرعت از حدود ۸۳ به ۳۱ توکن رسید و کلاک هم روی همون ۷۸۶ مگاهرتز افتاد. مشکل اینه که firmware جدول تنظیمات برق رو رمزگذاری‌شده می‌ده و فقط درایور ویندوز کلیدش رو داره. به گفته‌ی نویسنده، راه‌حل واقعی اینه که انویدیا همین منطق رو به درایور لینوکسش اضافه کنه.

تا اون موقع، WSL (یعنی محیط لینوکسی که داخل ویندوز اجرا می‌شه) بهترین گزینه‌ست. چون روی درایورهای ویندوز سواره، کلاک کامل GPU رو چه با باتری چه با برق نگه می‌داره و vLLM و SGLang هم روش اجرا می‌شن. فقط باید حافظه‌اش رو دستی زیاد کنی، چون به طور پیش‌فرض فقط ۱۴ گیگ برمی‌داره.

نکات کلیدی:

• لینوکس روی MSI Prestige با Omarchy و درایور open-source انویدیا اجرا می‌شه، با خروجی 4K و 120Hz
• با مدل GPT-OSS-120B: ویندوز ۶۵.۴، WSL ۶۵.۱، DGX Spark ۶۱ و لینوکس فقط ۱۳.۹ توکن در ثانیه
• وقتی لپ‌تاپ به برق وصله، کلاک GPU روی لینوکس حدود ۷۸۰ مگاهرتزه، در برابر ۲.۲ گیگاهرتز روی ویندوز
• علت اصلی، جدول برق رمزگذاری‌شده‌ایه که فقط درایور ویندوز می‌تونه بازش کنه
• firmware به طور پیش‌فرض ۹۶ گیگ حافظه رو به GPU می‌ده و فقط از ویندوز می‌شه تغییرش داد
• WSL به طور پیش‌فرض ۱۴ گیگ حافظه برمی‌داره و باید دستی بیشترش کرد