‏JPEG XL بالاخره به Chrome و Firefox رسید

خبر اصلی اینه که JPEG XL (با پسوند .jxl) حالا تو Chrome 155 و Firefox 158 پشتیبانی می‌شه. نویسنده‌ی مقاله که خیلی هم ذوق‌زده‌ست، می‌گه تنها چیزی که این فرمت رو سال‌ها عقب نگه داشته بود، سیاست‌بازی سر استانداردهای مرورگر بود و حالا این آخرین مانع هم داره برداشته می‌شه.

به گفته‌ی نویسنده، JXL یه فرمت همه‌کاره‌ست. فشرده‌سازیش از JPEG کلاسیک و WebP بهتره، artifact (یعنی همون خرابی‌ها و لکه‌های ریز فشرده‌سازی) کمتری داره و با AVIF هم کل‌کل می‌کنه. از طرفی می‌تونه جای چندتا فرمت تک‌کاره رو بگیره: گرافیک lossless به جای .png، انیمیشن به جای .gif و WebP متحرک، کانال شفافیت (alpha) و نمایش تدریجی تصویر موقع دانلود.

از نظر رنگ هم دستش بازه. WebP به رنگ ۸ بیتی محدوده، ولی JXL تا ۳۲ بیت برای هر کانال رو ساپورت می‌کنه، حتی داده‌ی HDR از نوع اعشاری. البته پشتیبانی مرورگرها از gain map (یعنی اطلاعات اضافه‌ای که تصویر HDR رو روی صفحه‌های معمولی درست نشون می‌ده) هنوز کامل نشده. کانال‌های سفارشی مثل depth map، داده‌ی حرارتی یا CMYK هم داره و فایل‌های ۱۶ بیتی حرفه‌ای رو بدون banding (یعنی پله‌پله شدن گرادیان‌ها) نگه می‌داره.

جذاب‌ترین قابلیت از نظر نویسنده، تبدیل lossless از JPEGـه. encoder می‌تونه یه فایل .jpg قدیمی رو حدود ۲۰ درصد کوچیک‌تر کنه و هر وقت لازم شد، همون JPEG اصلی رو بیت به بیت برگردونه. یعنی سرورها و آرشیوها می‌تونن حجم عظیمی از عکس‌های قدیمی رو بدون افت کیفیت سبک کنن. decode هم با SIMD روی CPU سریعه و GPU لازم نداره، هرچند AVIF فعلاً تو سرعت خام decode یه کم جلوتره. کتابخونه‌ی libjxl هم با لایسنس BSD 3-Clause و بدون حق امتیاز منتشر شده.

نویسنده تأکید می‌کنه که با AVIF دشمنی نداره. AVIF در واقع یه فریم ثابت از کدک AV1 هست و تو مقایسه‌های اخیر، برای عکس‌های lossy وب معمولاً حجم کمتری از JXL داره. ولی تو حالت lossless، JXL برنده‌ی واضحه و AVIF lossless بین ۳۰ تا ۱۲۲ درصد حجیم‌تر و کندتره. جمع‌بندیش اینه که JXL فرمت آرشیوی آینده‌ست و AVIF فعلاً برای تحویل روی وب بهتره. برای نسخه‌های قدیمی Photoshop (از CS6 تا 26.7) هم یه پلاگین رایگان و متن‌باز هست که خوندن و ذخیره‌ی .jxl رو اضافه می‌کنه.

نکات کلیدی:

• JPEG XL حالا تو Chrome 155 و Firefox 158 پشتیبانی می‌شه.
• JXL تا ۳۲ بیت برای هر کانال و HDR اعشاری رو ساپورت می‌کنه، در حالی که WebP به ۸ بیت محدوده.
• فایل JPEG قدیمی حدود ۲۰ درصد کوچیک‌تر می‌شه و دوباره بیت به بیت قابل بازسازیه.
• برای عکس lossy وب، AVIF معمولاً حجم کمتری داره؛ ولی AVIF lossless بین ۳۰ تا ۱۲۲ درصد بزرگ‌تر از JXLـه.
• libjxl با لایسنس BSD 3-Clause و بدون هزینه‌ی حق امتیاز منتشر شده.