Jolt: کلوژر بدون JVM، روی Chez Scheme
خلاصهٔ کاملتر
Jolt یه پیادهسازی تازه از Clojure هست که هدفش اینه همون رفتار Clojure رو داشته باشه، ولی بدون JVM. کامپایلرش کد Clojure رو میخونه، به یه IR (یعنی یه نمایش میانی مستقل از پلتفرم) تبدیل میکنه و ازش کد Scheme میسازه. این کد یا روی Chez Scheme بهصورت native اجرا میشه یا روی Gambit که به JavaScript کامپایل میشه. خود کامپایلر هم با Clojure نوشته شده و خودش رو کامپایل میکنه.
یکی از ویژگیهای اصلیش دستور jolt build هست. این دستور runtime، کتابخونهی استاندارد، برنامه و وابستگیهاش رو ahead-of-time (یعنی قبل از اجرا) کامپایل میکنه و همه رو تو یه فایل اجرایی میذاره. وابستگیهای C هم بهصورت static لینک میشن، پس برای اجرای خروجی نه Chez لازمه، نه JVM، نه سورس. چون Chez کد تفسیری و کامپایلشده رو یکسان اجرا میکنه، رفتار REPL و باینری نهایی یکیه.
جای Java interop رو یه FFI به C گرفته، یعنی میشه هر کتابخونهی shared زبان C رو مستقیم صدا زد. مثلاً کتابخونهی db با همین روش به SQLite و Postgres وصل میشه و http-client به OpenSSL و zlib:
(require '[jolt.ffi :as ffi])
(ffi/load-library "libsqlite3.dylib")
(ffi/defcfn sqlite3-libversion "sqlite3_libversion" [] :string)
(sqlite3-libversion)همزمانی هم واقعیه: future، promise، agent و pmap روی threadهای سیستمعامل با heap مشترک اجرا میشن، مثل JVM، و core.async هم channel و go block داره. ساختارهای دادهی persistent، seqهای lazy، transducerها، multimethodها، protocol و record، eval زمان اجرا و nREPL برای وصل شدن CIDER و Calva و Cursive هم هست.
تفاوتهاش با Clojure اصلی محدوده ولی مهمه: Java interop عمومی، reflection، gen-class و proxy وجود نداره و فقط یه زیرمجموعهی شبیهسازیشده از java.* هست. BigDecimal هم نیست و decimal? همیشه false برمیگردونه. regexها هم با irregex کامپایل میشن نه java.util.regex، پس الگوهای رایج کار میکنن ولی بعضی قابلیتهای خاص جاوا فرق دارن.
نکات کلیدی:
- Jolt کد Clojure رو به Scheme تبدیل میکنه و روی Chez Scheme یا Gambit (JavaScript) اجرا میکنه.
- jolt build یه فایل اجرایی مستقل با وابستگیهای C لینکشدهی static میسازه.
- بهجای Java interop یه FFI به C داره که با defcfn کار میکنه.
- future و agent و pmap روی threadهای واقعی سیستمعامل اجرا میشن.
- BigDecimal، reflection، gen-class و proxy پشتیبانی نمیشن.




