‏گوگل مجبور شد داده‌های جستجو رو با رقباش شریک بشه

گوگل تو بازار جستجوی اروپا بیش از یه دهه‌ست حدود ۹۰ درصد سهم داره. همین انحصار باعث شده گوگل به یه حجم عظیم داده درباره‌ی رفتار کاربرها دسترسی داشته باشه: چی سرچ می‌کنن، رو کدوم نتیجه کلیک می‌کنن، چقدر رو صفحه می‌مونن. این داده‌ها برای بهتر کردن الگوریتم جستجو طلای نابن؛ رقبای گوگل هرچقدرم مدل خوب بسازن، بدون همچین حجمی از داده نمی‌تونن بهش برسن.

به همین خاطر قانون DMA اتحادیه اروپا، تو ماده ۶(۱۱)ش، گوگل رو به‌عنوان "گیت‌کیپر" مجبور کرده داده‌های جستجو، کلیک و نمایش رو به‌شکل ناشناس در اختیار رقبا بذاره. گوگل از ۲۰۲۴ یه دیتاست پیشنهاد داد ولی هیچ رقیبی سراغش نرفت، چون روش ناشناس‌سازیش داده‌ها رو تقریباً بی‌فایده کرده بود. کمیسیون اروپا از نویسنده‌ی این متن خواسته کمک کنه یه روش جایگزین طراحی بشه؛ نتیجه‌ش همین هفته به‌صورت یه تصمیم رسمی منتشر شد.

روش نهایی از پنج مرحله تشکیل شده: اول حذف شناسه‌ها و زمان دقیق هر رکورد؛ دوم حذف کوئری‌هایی که کلمه یا اسم خاصشون رو کمتر از ۵۰ نفر تو یه سال سرچ کردن؛ سوم حذف کوئری‌های خیلی طولانی که احتمال داره اطلاعات شخصی توشون باشه؛ چهارم کلی‌تر کردن موقعیت مکانی و نوع دستگاه تا حداقل هزار کاربر تو هر گروه باشن؛ پنجم چسبوندن چند کوئری پشت سر هم به هم (مثلاً وقتی کاربر جستجوش رو اصلاح می‌کنه) تا بخشی از اطلاعات ازدست‌رفته برگرده.

در کنار این تدابیر فنی، یه سری قانون غیرفنی هم گذاشته شده: شرکت‌های دریافت‌کننده باید محیط پردازش این داده‌ها رو کاملاً جدا نگه دارن، فقط برای بهتر کردن موتور جستجوشون ازش استفاده کنن، تلاش برای شناسایی کاربرها ممنوعه، و باید بعد ۱۳ ماه داده‌ها رو پاک کنن؛ ممیزی سالانه هم این قوانین رو چک می‌کنه. گوگل ادعا کرده تو کمتر از دو ساعت تونسته بعضی کاربرها رو شناسایی کنه، ولی نویسنده می‌گه این آزمایش‌ها شرایط واقعی رو در نظر نگرفتن و بیشتر رو موارد حاشیه‌ای متمرکز بودن.

طبق این تصمیم، گوگل شش ماه وقت داره این تدابیر رو پیاده کنه و رقبا قراره از اوایل ۲۰۲۷ به این داده‌ها دسترسی پیدا کنن. نویسنده انتظار داره گوگل همچنان از راه‌های حقوقی و لابی‌گری در برابر این تصمیم مقاومت کنه، و کمیسیون هم قول داده به‌طور مرتب اثربخشی این روش رو بررسی کنه.

نکات کلیدی:

• گوگل حدود ۹۰ درصد بازار جستجوی اروپا رو در دست داره و این داده‌ها بهش برتری رقابتی بزرگی می‌ده.
• طبق ماده ۶(۱۱) قانون DMA، گوگل باید داده‌های جستجو، کلیک و نمایش رو به‌شکل ناشناس با رقبا شریک بشه.
• روش نهایی از پنج مرحله فنی (حذف شناسه، حذف کوئری‌های کمیاب یا طولانی، کلی‌سازی موقعیت و دستگاه، و ترکیب کوئری‌های پیاپی) به‌علاوه چند قانون غیرفنی مثل حذف داده بعد از ۱۳ ماه تشکیل شده.
• رقبا از اوایل ۲۰۲۷ به این داده‌ها دسترسی پیدا می‌کنن؛ گوگل شش ماه فرصت پیاده‌سازی داره.