‏چرا غول‌های هوش مصنوعی دارن از Palantir کپی می‌کنن

این مقالهٔ مجلهٔ Arena از یه اتفاق تازه شروع می‌کنه: تو چند ماه اخیر OpenAI، Anthropic، گوگل، متا و مایکروسافت حدود ۳۰ میلیارد دلار خرج کردن، چهار شرکت ساخته‌شده توسط نیروهای سابق Palantir (مثل Tomoro، Fractional، Northslope و Thrive Holdings) رو خریدن یا سرمایه دادن و دنبال استخدام بیش از ۹۰۰۰ نفر FDE هستن. مایکروسافت حتی پلتفرم سازمانی‌ش رو Foundry اسم گذاشته، همون اسم محصول اصلی Palantir.

FDE یا Forward-Deployed Engineer (یعنی مهندسی که مستقیم می‌ره تو شرکت مشتری و کنار اونا کار می‌کنه) نقشیه که Palantir جا انداخت. این آدم مشکل کسب‌وکار مشتری رو می‌فهمه، راه‌حل فنی پیشنهاد می‌ده و خودش کلی کد می‌نویسه تا دیتابیس و محصول‌های مختلف رو به هم وصل کنه. نویسنده‌ها می‌گن مزیتش اینه که همون کسی که قول می‌ده، باید خودش هم قولو عملی کنه.

به گفتهٔ مقاله، ایدهٔ پایه‌ای Palantir اینه که باارزش‌ترین دانش دنیا، یعنی دانش عملیاتی سازمان‌ها، هنوز «API-incomplete» هست. این دانش تو ایمیل‌ها، فایل‌های Excel، سیستم‌های ERP و CRM و ذهن آدم‌ها پخشه. FDEها این تکه‌ها رو جمع می‌کنن و یه مدل دیجیتال از سازمان می‌سازن که Palantir بهش Ontology می‌گه. نویسنده‌ها این رو با طناب andon تو کارخونه‌های Toyota مقایسه می‌کنن که هر کارگری می‌تونه باهاش خط تولید رو متوقف کنه. Ontology همون دانش محلی رو به دست هر تصمیم‌گیری می‌رسونه.

عددهای مقاله هم جالبه: از عرضهٔ ChatGPT تو نوامبر ۲۰۲۲، ارزش بازار Palantir بیش از ۲۰ برابر شده، بیشتر از Nvidia (حدود ۱۳ برابر) و Micron (حدود ۱۷ برابر). رشد درآمدش ۱۲ فصل پشت سر هم تند شده، از ۱۳ درصد سالانه تو Q2 2023 به ۹۳ درصد تو Q2 2026، و حاشیهٔ سود عملیاتی‌ش از ۲ به ۴۷ درصد رسیده.

نقد اصلی نویسنده‌ها اینه که آزمایشگاه‌ها از روی حسادت دارن فقط ظاهر Palantir رو کپی می‌کنن، یه جور cargo cult. به نظرشون Palantir فقط مشکل deploy کردن AI رو حل نکرده. مسئلهٔ عمیق‌تری رو حل کرده: وصل کردن محاسبات قوی به دانش محلی سازمان، بدون این‌که استقلال سازمان یا انگیزه‌ش برای در میون گذاشتن اون دانش از بین بره. می‌گن شاید distill کردن مدل‌ها آسون باشه، ولی distill کردن یه سازمان تقریباً غیرممکنه.

نکات کلیدی:

• آزمایشگاه‌های بزرگ AI تو چهار ماه حدود ۳۰ میلیارد دلار روی مدل FDE خرج کردن و دنبال بیش از ۹۰۰۰ FDE هستن.
• FDE مهندسیه که تو شرکت مشتری کار می‌کنه، مشکل رو می‌فهمه و خودش راه‌حل رو پیاده می‌کنه.
• Ontology مدل دیجیتال Palantir از دارایی‌ها، دانش و رابطه‌های داخل یه سازمانه.
• رشد درآمد Palantir از ۱۳ درصد تو Q2 2023 به ۹۳ درصد تو Q2 2026 رسیده و حاشیهٔ سود عملیاتی‌ش ۴۷ درصده.
• مایکروسافت پلتفرم سازمانی AI خودش رو Foundry اسم گذاشته، هم‌اسم محصول قدیمی Palantir.