‏ماشین پرنده و گسترش شعاع زندگی روزمره

نویسنده با اشاره به کتاب معروف «ماشین پرنده‌ی من کجاست؟» نوشته‌ی J. Storrs Hall می‌گه دهه‌هاست منتظر ماشین پرنده‌ایم و هنوز خبری نیست، ولی دلایل زیادی هست که نشون می‌ده شاید الان وقتش رسیده باشه. خودش به استارتاپ Vight سرمایه‌گذاری کرده و از Tsung Xu، بنیان‌گذار شرکت، خواسته این مقاله رو بنویسه. حرف اصلی Tsung اینه که ماشین پرنده فقط سریع‌تر بردنت بین جاهای همیشگی نیست، بلکه شعاع زندگی روزمره رو گسترش می‌ده.

برای توضیح، نویسنده سراغ مفهومی به اسم «ثابت Marchetti» می‌ره. ایده اینه که آدم‌ها به‌طور تاریخی روزی حدود نیم‌ساعت رفت و نیم‌ساعت برگشت سفر می‌کنن. هر بار وسیله‌ی سریع‌تری به دست‌مون می‌رسه، وقت صرفه‌جویی‌شده رو پس‌انداز نمی‌کنیم؛ بلکه دورتر می‌ریم و بخش بیشتری از نقشه رو پوشش می‌دیم. پس وسیله‌ای که تو همون نیم‌ساعت بتونه نقطه‌به‌نقطه دورتر ببرتت، یعنی جاهای بیشتری برای زندگی، کار و سرزدن.

قلب استدلال مقاله یه معادله‌ی دوگانه‌ست: سرعت در برابر آزادی. به گفته‌ی نویسنده پیاده‌روی آزادترین حالت سفره چون از هرجا شروع و هرجا تموم می‌شه، ولی کنده. ماشین سریع‌تره اما فقط تا جایی که جاده هست می‌بردت. اتوبوس و قطار و هواپیما هم وسیله‌های «hub-to-hub» هستن که باید سر وقت به یه ایستگاه یا فرودگاه بری و آخرش هم برای «مایل آخر» به یه وسیله‌ی دیگه نیاز داری. خلاصه ماشین فقط آزادی نقطه‌به‌نقطه رو حل کرده و هواپیما فقط سرعت رو؛ هیچ‌کدوم هر دو رو با هم ندارن.

نویسنده توضیح می‌ده که چرا حتی ماشین‌های خودران این معادله رو حل نمی‌کنن. هرچقدر هم وسیله باهوش باشه، این زیرساخته که سقف سرعت نقطه‌به‌نقطه رو تعیین می‌کنه. تو ساعت شلوغی ماشین‌ها تو لس‌آنجلس و نیویورک با سرعتی در حد ماشین‌های صد سال پیش می‌خزن و اضافه‌کردن خط به بزرگراه هم به‌خاطر پدیده‌ی «تقاضای القایی» کمکی نمی‌کنه. یه مشکل فیزیکی هم هست: نیروی پسا با مجذور سرعت زیاد می‌شه، یعنی برای رفتن با ۲۰۰ مایل بر ساعت به‌جای ۷۰، حدود ۲۳ برابر توان بیشتری لازمه.

هواپیماهای شخصی هم چاره نیستن. به گفته‌ی نویسنده یه Cessna 172 نو حدود ۴۰۰ هزار دلاره، به باند فرودگاه وابسته‌ست و خلبان باید یه چک‌لیست ۱۵ تا ۳۰ دقیقه‌ای قبل پرواز انجام بده. به همین خاطر فروش هواپیماهای هوانوردی عمومی از دهه‌ی ۷۰ میلادی حدود ۹۰٪ سقوط کرده. نویسنده می‌گه ریشه‌ی واقعی این سقوط، تصمیم‌های بد تجاری و نبود پیشرفت تکنولوژیک بوده، نه صرفاً دعواهای حقوقی مسئولیت محصول که فقط این افت رو قفل کردن. هلیکوپتر هم چون مهارت و نگه‌داری بالا می‌خواد، برای آدم عادی جواب نمی‌ده.

نویسنده آژانس‌های هوایی (air taxi) رو هم بررسی می‌کنه. اینا از تکنولوژی eVTOL استفاده می‌کنن ولی همچنان hub-to-hub هستن و به زیرساختی به اسم «vertiport» وابسته‌ان که گرفتن مجوزش تو شهرهای شلوغ سخته. شرکت‌هایی مثل Joby و Archer پیشرفت واقعی کردن و فناوری پایه رو برای کل این حوزه کم‌ریسک کردن. حرف کلیدی Tsung اینه که خیلی‌ها eVTOL و air taxi رو یکی می‌گیرن، در حالی که air taxi فقط یکی از کاربردهای فناوری VTOL برقیه. به همین خاطر او عمداً اصطلاح «ماشین پرنده» رو به کار می‌بره: یعنی سرعت هواپیما با آزادی نقطه‌به‌نقطه‌ی ماشین، چیزی که به اعتقاد او الان وقت ساختنشه.

نکات کلیدی:

• ادعای اصلی: ماشین پرنده شعاع زندگی روزمره رو گسترش می‌ده، نه فقط سرعت سفر رو
• طبق «ثابت Marchetti» آدم‌ها وقت صرفه‌جویی‌شده رو خرج رفتن به جاهای دورتر می‌کنن
• معادله‌ی کلیدی «سرعت در برابر آزادی»ـه: ماشین به جاده و هواپیما به باند وابسته‌ست
• ماشین خودران معادله رو حل نمی‌کنه چون زیرساخت سقف سرعت رو تعیین می‌کنه
• eVTOL یه فناوریه و air taxi فقط یکی از کاربردهاشه؛ هدف Vight ماشین پرنده‌ی شخصیه