‏تز دیپ‌سیک: هدف واقعی لیانگ ون‌فنگ چیه؟

لیانگ ون‌فنگ، مدیرعامل دیپ‌سیک، این روزا از سام آلتمن و داریو آمودی هم ثروتمندتره؛ اونم با تیمی کوچیک تو هانگژو که هر بار مدلاشونو مجانی منتشر می‌کنن. صورت‌جلسه‌ی یه نشست چهارساعته بین لیانگ و سرمایه‌گذارا که اواخر ژوئیه درز کرد، به گفته‌ی ChinaTalk تصویر روشنی از طرز فکر خیلی خاص اون می‌ده: برخلاف بقیه‌ی مدیرای فناوری چین که دنبال روند بازار و سیاستن، لیانگ کاملاً چسبیده به یه بینش شخصی درباره‌ی هوش مصنوعی.

طبق این صورت‌جلسه، درآمد اصلی دیپ‌سیک از مشتریای سازمانیه، نه کاربرای عادی. چون مدلاشون از R1 به بعد با مجوز MIT (یعنی هرکسی آزادانه می‌تونه ازشون استفاده کنه) منتشر شدن، دیپ‌سیک از دیپلوی روی سرورای خود شرکتا پولی نمی‌گیره؛ مشتریا فقط بابت توکنای API پول می‌دن. طبق تحلیل خودشون، API نسخه‌ی R1 روزی حدود ۵۶۲ هزار دلار با حاشیه سود ۵۴۵٪ درآورده، و امسال درآمد سازمانیشون به صدها میلیون دلار می‌رسه؛ همینم می‌تونه راه رو برای سودآوری خالص و عرضه‌ی اولیه سهام (IPO) باز کنه.

لیانگ معتقده تا سقف هوش ماشینی معلوم نیست، ساختن مدل کسب‌وکار روی محصولای امروزی اولویت نداره؛ وقتی AGI (هوش عمومی مصنوعی) واقعی برسه، ساختن محصول یه بازی بچگونه می‌شه. بیشتر منابع دیپ‌سیک صرف چیزیه که خودش «ماموریت اصلی» می‌نامتش: تحقیق روی هوش عمومی، ایجنت‌ها و chain-of-thought (استدلال قدم‌به‌قدم). world modelها (شبیه‌سازی دنیای فیزیکی) رو بی‌ربط می‌دونه، ولی هوش تجسم‌یافته (embodied AI) رو بعد از حل شدن یادگیریِ خودتکرارشونده پیامدی اجتناب‌ناپذیر می‌دونه.

لیانگ چین رو تو نقش «کارخونه‌ی توکن» جهان می‌بینه؛ یعنی جایی که قیمت هوش مصنوعی رو مثل صنایع تولیدی دیگه میاره پایین، درحالی که آمریکا فعلاً از نظر توان مدلی جلوتره. هوآوی ۱۶ هزار پردازنده‌ی Ascend 950 در اختیار دیپ‌سیک گذاشته -کمتر از سهم غولایی مثل بایت‌دنس یا علی‌بابا- و دلیل اصلیشون برای کار با تراشه‌ی هوآوی بیشتر حمایت از اکوسیستم داخلیه، نه نیاز واقعی، چون به گفته‌ی خودش دیپ‌سیک می‌تونه تراشه‌ی «غیرمجاز» هم جور کنه.

لیانگ رو با دمیس هاسابیس، بنیان‌گذار DeepMind، مقایسه می‌شه: هر دو باور دارن سرمایه و ماموریت تحقیقاتی می‌تونن با هم جمع بشن، ولی سرنوشتشون فرق کرده. هاسابیس بعد از پیوستن DeepMind به گوگل کارمند عادی حس می‌کرد و دیگه تنها تصمیم‌گیرنده نبود؛ همین باعث شد پنجم اوت از گوگل استعفا بده و بره سراغ کشف دارو تو Isomorphic Labs. لیانگ برعکس فکر می‌کنه می‌تونه هم تجاری بمونه هم روی AGI متمرکز بمونه؛ نصف وقت تیمش صرف پروژه‌های اجباریه، نصف دیگه آزاده تا فرهنگ اضافه‌کاری 996 (۹ صبح-۹ شب، ۶ روزه) شکل نگیره.

نکات کلیدی:

• درآمد روزانه‌ی API نسخه‌ی R1 حدود ۵۶۲ هزار دلار با حاشیه سود ۵۴۵٪ بوده (تحلیل فوریه ۲۰۲۵)
• درآمد سازمانی دیپ‌سیک امسال به گفته‌ی لیانگ به صدها میلیون دلار می‌رسه
• هوآوی ۱۶,۰۰۰ پردازنده‌ی Ascend 950 در اختیار دیپ‌سیک گذاشته
• مدلای دیپ‌سیک از R1 به بعد با مجوز MIT منتشر می‌شن
• بعد از درز صورت‌جلسه، لیانگ دور تامین مالی جدید رو متوقف و IPO رو عقب انداخت
• دمیس هاسابیس پنجم اوت ۲۰۲۶ از گوگل استعفا داد و رفت سراغ Isomorphic Labs