کروم ۱۵۰ و پایان کار ادبلاکرهای پیشرفته
گوگلخلاصهٔ کاملتر
آدریان کینگزلی-هیوز تو ZDNET نوشته که عمر ادبلاکرهای پیشرفته تو کروم داره تموم میشه. گوگل سیستم Manifest — همون بخشی که تعیین میکنه افزونهها چه اختیاری روی صفحهٔ در حال بارگذاری دارن — رو از نسخهٔ ۲ به نسخهٔ ۳ میبره و ادعاش اینه که این تغییر حریم خصوصی، امنیت و کارایی رو بهتر میکنه. این پروژه از ۲۰۱۹ تو صف بوده و قراره با انتشار کروم ۱۵۰ کامل بشه؛ بعد از اون، هر آپدیت افزونههای وابسته به MV2 رو از کار میندازه.
تفاوت اصلی سر دوتا چیزه: MV3 قابلیت مسدودسازی پویای محتوا رو کلاً برمیداره و برای تعداد قوانین فیلترینگ سقف میذاره. سقف ۳۰ هزار قانونه، در حالی که یه ادبلاکر جدی بسته به لیستهاش از ۸۰ هزار تا ۳۰۰ هزار قانون استفاده میکنه. یعنی افزونهای که قبلاً میتونست هر درخواست وب رو لحظهای ببینه و دستکاری کنه، حالا بیشتر شبیه یه فهرست ساده از قوانین ثابته.
به گفتهٔ نویسنده، MV2 اونقدر قدرت داشت که افزونههایی مثل uBlock Origin عملاً یه فایروال کوچیک داخل مرورگر بودن و تکنیکهای پیچیدهٔ ضدردیابی و ضدِ دور زدن فیلتر رو اجرا میکردن. حالا همینها بزرگترین قربانی این تغییرن. نسخههای سازگار با MV3 هم وجود دارن — uBlock Origin Lite، AdGuard و Ghostery — ولی خیلی از قابلیتهای پیشرفته رو ندارن.
تستهای خود نویسنده نشون داده ادبلاکرهای MV3 هنوز بیشترِ تبلیغها رو میگیرن، ولی تعداد بیشتری از لای فیلترها رد میشن. پیشبینیش هم اینه که بهمحض تکمیل مهاجرت، تبلیغدهندهها بیشتر سراغ تکنیکهای دور زدن فیلتر میرن.
نگرانی اصلی نویسنده امنیته، نه تبلیغ. مثالش موج بدافزار ClickFix ـه: سایتهای هکشده یه دیالوگ جعلی شبیه تأیید Cloudflare یا کپچا نشون میدن و بازدیدکننده رو راضی میکنن یه دستور رو کپی و روی سیستم خودش اجرا کنه و ناخواسته آلوده بشه. یکی از بهترین دفاعها در برابر این مدل حمله، افزونههایی مثل NoScript ـه که دقیقاً با MV3 کاراییشون بهشدت افت میکنه.
نویسنده منکر سوءاستفاده از MV2 هم نیست و به افزونهٔ Save Image as Type اشاره میکنه که تو ۲۰۲۵ هک و برای دزدیدن کمیسیونهای افیلیت دستکاری شد. ولی حرفش اینه که همون قدرت، کلی کار خوب هم میکرد. بنیاد EFF هم از ۲۰۱۹ منتقد این تغییره: به باور EFF، این مهاجرت جلوی افزونههای مخرب رو نمیگیره ولی نوآوری، توان افزونهها و کارایی واقعی رو قربانی میکنه.
اگه فکر میکنید میشه کار رو سپرد به Pi-hole یا سرویسهای DNS مثل NextDNS و AdGuard DNS، نویسنده میگه اینا فقط تو سطح DNS آدرسها رو بلاک میکنن (همون DNS sinkholing). چون بیشتر ترافیک وب رمزنگاریشدهست و قبل از رسیدن به مرورگر نمیشه بازرسیش کرد، تنها جایی که فیلترینگ پیشرفته ممکن بود خود مرورگر بود.
وضعیت بقیهٔ مرورگرها فرق داره: فایرفاکس قول داده پشتیبانی از افزونههای MV2 رو ادامه بده و Brave با میزبانی uBlock Origin، uMatrix و NoScript روی زیرساخت خودش راهی برای حفظ پشتیبانی پیدا کرده. Edge مایکروسافت اما داره مثل کروم MV2 رو کنار میذاره.
نکات کلیدی:
- مهاجرت کروم به Manifest V3 با انتشار کروم ۱۵۰ کامل میشه و افزونههای MV2 از کار میفتن
- MV3 مسدودسازی پویا رو حذف کرده و سقف قوانین فیلترینگ رو گذاشته ۳۰ هزار، در حالی که ادبلاکرها ۸۰ تا ۳۰۰ هزار قانون دارن
- جایگزینهای سازگار مثل uBlock Origin Lite، AdGuard و Ghostery هستن ولی قابلیتهای پیشرفته رو ندارن
- افت کارایی ابزارهایی مثل NoScript جلوی حملههایی مثل ClickFix، نگرانی امنیتی اصلی نویسندهست
- فایرفاکس MV2 رو نگه میداره، Brave دورزدنی چیده و Edge هم داره حذفش میکنه
