‏چرا پژوهشگرای هوش مصنوعی چین دارن تندرو می‌شن

ایرین ژانگ تو ChinaTalk از یه پست وبلاگی شروع می‌کنه که تو چین حسابی دست‌به‌دست شد. ۱۳ سپتامبر، بعد از انتشار DeepSeek V4.1-Flash، لیو شنگ‌یو که تو DeepSeek روی kernel کار می‌کنه (یعنی کدهای سطح پایینی که محاسبات مدل رو روی GPU سریع می‌کنن) نوشت آینده یا به رفاه همگانی می‌رسه یا به یه دنیای شبیه Cyberpunk 2077 که چندتا شرکت همه‌چیزو دارن. خودش قبول داره تا یه سال دیگه AI کرنل‌هایی بهتر از اون می‌نویسه، ولی می‌گه چون رقابت متوقف نمی‌شه مجبوره تو این مسابقه بمونه.

حرف اصلی لیو این بود که پیشرفته‌ترین هوش مصنوعی باید باز و ارزون در اختیار همه باشه و اون به Anthropic و OpenAI اعتماد نداره. اون حتی کنترل AGI توسط Anthropic رو با رسیدن بمب اتم به دست هیتلر قبل از متفقین مقایسه کرد. نویسنده این مقایسه رو زشت و ناروا می‌دونه، ولی می‌گه رسانه‌های معروف چینی مثل Huxiu و Yicai با همدلی پوشش‌ش دادن، بیشتر کامنت‌ها تو Zhihu و Xiaohongshu موافق بودن و DeepSeek هم نه ازش حمایت کرده نه خواسته پاکش کنه.

به گفتهٔ نویسنده ریشهٔ ماجرا یه سوءتفاهم عمیقه. دیدگاه داریو آمودی ساده‌ست: دموکراسی از اقتدارگرایی بهتره و چون AI می‌تونه قدرت ملی رو چند برابر کنه، دموکراسی‌ها باید تو این فناوری جلو باشن؛ نتیجه‌ش هم می‌شه کنترل صادرات به چین. تحلیلگرای چینی ولی این باور صادقانه رو جدی نمی‌گیرن و دنبال یه توطئهٔ هماهنگ ضدچینی می‌گردن. نویسنده می‌گه این عادت ذهنی از دوران مائو مونده.

چن ای‌شین، وزیر امنیت کشور چین، ۱۲ سپتامبر تو یه مقاله نوشت بعضی کشورها «به اسم امنیت ملی» با لیست تحریم و کنترل فناوری جلوی پیشرفت بقیه رو می‌گیرن. People's Daily و China Daily هم هشدارهای ایمنی رو یه بازی هماهنگ بین واشنگتن و سیلیکون‌ولی معرفی کردن. نویسنده می‌گه این بار روایت توطئه برای چینی‌ها باورپذیرتره، چون آمودی تو هر شش پست وبلاگش از کنترل صادرات به چین دفاع کرده و بیشتر شواهد distillation (یعنی کپی‌کردن توانایی یه مدل با آموزش روی خروجی‌هاش) رو هم خود Anthropic منتشر کرده.

واکنش چینی‌ها به استعفای جیکوب کاکسون از Anthropic، که گفته بود آزمایشگاه‌ها «دارن با جون ما قمار می‌کنن»، بیشتر تمسخر بود. خیلیا فکر می‌کنن آزمایشگاه‌های چینی زیر کنترل دولت می‌مونن و خطر فقط از سمت آمریکاست. نگرانی اصلی نویسنده اینه که پژوهشگرای جوون چینی، مثل لیو که پذیرش دکترای CMU و Berkeley داشت ولی به‌خاطر مشکل مالی نرفت، حالا آزمایشگاه‌های آمریکایی رو «جالوت» بشریت می‌بینن.

با این حال نویسنده ناامید نیست. یه مقام ارشد اداره فضای مجازی چین (CAC) تقریباً همون خطرهایی رو گفته که آمودی تو مقالهٔ «The Urgency of Interpretability» نوشته: غیرقابل‌اعتماد بودن مدل‌ها، سوءاستفاده تو زیست‌شناسی و سایبر، و خودمختاری روزافزون. به نظر نویسنده پکن می‌خواد تو ایمنی هم برنده باشه و همین می‌تونه نقطهٔ شروع یه همکاری واقع‌بینانه باشه.

نکات کلیدی:

• پست لیو شنگ‌یو، پژوهشگر DeepSeek، بعد از انتشار DeepSeek V4.1-Flash در ۱۳ سپتامبر وایرال شد.
• لیو کنترل AGI توسط Anthropic رو با رسیدن بمب اتم به هیتلر مقایسه کرده و پستش هنوز حذف نشده.
• وزیر امنیت چین، چن ای‌شین، ۱۲ سپتامبر کنترل‌های صادراتی آمریکا رو «به اسم امنیت ملی» نقد کرد.
• داریو آمودی تو هر شش پست وبلاگش از کنترل صادرات به چین دفاع کرده.
• یه مقام CAC همون ریسک‌هایی رو مطرح کرده که آمودی تو «The Urgency of Interpretability» گفته.