چین اولین بوستر بازیافتیش رو با تور روی دریا گرفت
خلاصهٔ کاملتر
آرس تکنیکا گزارش داده که CASC، توسعهدهندهٔ دولتی و سازندهٔ خانوادهٔ موشکهای لانگ مارچ، جمعه اعلام کرد برای اولین بار یه بوستر مدارگرد قابل استفادهٔ مجدد رو تو دریای جنوبی چین بازیابی کرده. مأموریت با پرتاب لانگ مارچ ۱۰بی از پایگاه تجاری ونچانگ روی جزیرهٔ هاینان شروع شد؛ موشکی حدود ۶۳.۶ متری با هفت موتور کروسینسوز.
حدود ده دقیقه بعد، بوستر از فضا پایین اومد و خودش رو به سمت یه قاب چهارپایهٔ نصبشده روی یه کشتی هدایت کرد. کابلهای کشیدهشده روی کشتی به شکل یه شبکه، موشک رو موقع خاموششدن موتورهای فرود گرفتن و بوستر داغ رو معلق نگه داشتن. مرحلهٔ بالایی به مدار ادامه داد و محمولهای رو مستقر کرد که فقط با نام CX-26 معرفی شده. مقامهای چینی پرواز رو «موفقیت کامل» خوندن.
با این کار CASC و زیرمجموعهش CALT سومین مجموعهاین که به این کار رسیدن: SpaceX سال ۲۰۱۵ با فالکون ۹ و ۲۰۲۴ با بوستر سوپرهوی، و بلواوریجین نوامبر پارسال با نیوگلن. تفاوت اینجاست که SpaceX و بلواوریجین از فرود موتوری استفاده میکنن، ولی لانگ مارچ ۱۰بی ترکیبی از کشتیِ پایینمسیر و تکنیک گرفتن رو به کار برده — تا حدی شبیه کاری که SpaceX برای استارشیپ میکنه.
مزیت این روش کمکردن هزینهٔ بازیافت روی ظرفیت محمولهٔ موشکه: بوستر لازم نیست وزن اضافهٔ پایههای فرود رو حمل کنه و بازیابی در پایینمسیر هم سوخت لازم برای فرود رو کم میکنه. CASC گفته این پرواز آزمایشی «فناوریهای هستهٔ کلیدی» رو اعتبارسنجی کرده: روشنشدن چندبارهٔ موتور، جرقهٔ ارتفاع بالا، ناوبری و کنترل با دقت بالا، و اولین گرفتن و بازیابی با سیستم تور روی سکوی دریایی.
لانگ مارچ ۱۰بی یه موشک با ظرفیت متوسط و حدود ۱۶ تن محموله به مدار پایین زمینه، کمی کمتر از فالکون ۹. دو مرحله داره: هفت موتور YF-100K با کروسین و اکسیژن مایع تو بوستر، و یه موتور متانسوز YF-219 تو مرحلهٔ دوم. CASC گفته تیم توسعه قراره عملکرد رو بهینه کنه و آزمایش پرواز با بوستر بازاستفادهشده تا آخر امسال انجام بشه.
این موشک به لانگ مارچ ۱۰اِی نزدیکه که هنوز منتظر اولین پرواز کامل خودشه و برای پرتاب سرنشین به ایستگاه فضایی تیانگنگ با فضاپیمای منژو طراحی شده. نسخهٔ سنگینتر یعنی لانگ مارچ ۱۰ هم بخش کلیدی برنامهٔ ماه چینه: سه بوستر مرحلهٔ اول کنار هم، با هدف اعلامشدهٔ فرود انسان روی ماه تا ۲۰۳۰.
زمینهٔ رقابت هم تو گزارش پررنگه: آمریکا حدود دو برابر چین محموله به مدار میفرسته و مقامهای نظامی آمریکا بازاستفادهٔ موشکی چین رو نقطهٔ کلیدی میدونن. دو شرکت چینی دیگه پیشتر تو بازیابی ناکام موندن — بوستر ژوکه-۳ از LandSpace تو صحرای گبی سقوط کرد و بوستر لانگ مارچ ۱۲اِی هم موقع فرود کنترلش رو از دست داد. حالا چند موشک دیگه از تیانلانگ-۳ تا هایپربولا-۳ تو صف رسیدن به بازاستفادهن.
نکات کلیدی:
- اولین بازیابی کنترلشدهٔ بوستر مدارگرد در تاریخ برنامهٔ فضایی چین
- گرفتن بوستر با شبکهٔ کابلی روی کشتی، بهجای فرود روی پایه
- حذف وزن پایههای فرود و کاهش سوخت لازم برای بازگشت
- ظرفیت حدود ۱۶ تن به مدار پایین، هفت موتور YF-100K کروسینسوز
- سومین مجموعه بعد از SpaceX و بلواوریجین
- پرواز با بوستر بازاستفادهشده تا پایان امسال هدفگذاری شده