‏اخراج‌های هوش مصنوعی؛ تقصیر مدیرهاست نه خود هوش مصنوعی

بیل گیتس دو هفته پیش یه مقاله‌ی نزدیک به ۶هزار کلمه‌ای توی Gates Notes منتشر کرد و هشدار داد که هوش مصنوعی می‌تونه یا بزرگ‌ترین عامل برابری تاریخ بشه یا بدترین منبع بی‌عدالتی. اون پیشنهاد داده نهادهای ملی و بین‌المللی جدید، شغل‌های «مخصوص انسان» و مالیات روی توکن‌های هوش مصنوعی و ربات‌ها راه بیفته تا از آسیب‌دیده‌های این گذار حمایت بشه.

نویسنده‌ی این مقاله (یه روزنامه‌نگار فناوری) می‌گه تحلیل گیتس خیلی زود سراغ آینده رفته و نگفته امروز چه کسی مسئول این وضعه. به گفته‌ش، این خود مدل هوش مصنوعی نیست که تنها مقصره؛ آدم‌هایی که دارن سرمایه‌گذاری، بازاریابی و استقرارش رو انجام می‌دن هم دارن انتخاب می‌کنن و می‌خوان هزینه‌ی عواقبش رو مردم بدن.

مثال می‌زنه به کلارنا که سال ۲۰۲۴ گفت دستیار هوش مصنوعیش معادل ۷۰۰ کارمند تمام‌وقت کار می‌کنه، ولی یه سال بعد مدیرعاملش پذیرفت که کم‌کردن هزینه زیاده‌روی شده و شروع کرد به استخدام دوباره‌ی نیروی انسانی. متا هم زیر پروژه‌ای به اسم Project OT بررسی کرده بود تیم‌هاشو تا ۶۰ درصد کوچیک کنه، ولی بعد از افزایش ۴۰ درصدی حادثه‌های فنی و امنیتی، بخشی از اخراج‌های برنامه‌ریزی‌شده رو نگه داشت.

نویسنده می‌گه دلیل این چرخه اینه که مدیرها فکر می‌کنن هوش مصنوعی می‌تونه هزینه‌ی نیروی کار رو حذف کنه، تیم‌ها رو زودتر از موعد کوچیک می‌کنن، و بعد از کارمندهای باقی‌مونده می‌خوان خرابکاری‌ها رو جمع کنن؛ این ماشین نیست که تصمیم به اخراج گرفته، مدیریته. در همین حال بودجه‌ی زیرساخت انگار سقف نداره: آلفابت ۲۰ میلیارد دلار اوراق قرضه فروخته و متا پروژه‌ی یه دیتاسنتر رو از ۱.۵ میلیارد به بیش از ۱۰ میلیارد دلار رسونده.

بخش دیگه‌ی مقاله به تنظیم‌گری می‌پردازه: نویسنده می‌گه رهبرهای صنعت اغلب منافع تجاری خودشون رو به اسم امنیت ملی جا می‌زنن و انتقاد از دیتاسنترها رو کمک به چین معرفی می‌کنن. طبق مدل‌سازی دانشگاه کارنگی ملون، رشد دیتاسنترها می‌تونه تا سال ۲۰۳۰ هزینه‌ی برق آمریکا رو تا ۸ درصد و توی ویرجینیای شمالی تا بیش از ۲۵ درصد بالا ببره.

در نهایت نویسنده می‌گه راه‌حل گیتس، یعنی یه نهاد چندملیتی برای مدیریت پیامدهای اجتماعی هوش مصنوعی، این سؤال رو بی‌جواب می‌ذاره که کنترل پول دست کیه، و خیریه نمی‌تونه جای پاسخگویی دموکراتیک رو بگیره. نظرش اینه که به‌جای تمرکز روی یه ماشین فرضی خیلی قدرتمند در آینده، باید همین حالا شرکت‌های سازنده‌ی هوش مصنوعی، سرمایه‌گذارها و ارائه‌دهنده‌های زیرساخت رو تنظیم‌گری کرد.

نکات کلیدی:

• گیتس پیشنهاد نهادهای جدید و مالیات روی توکن هوش مصنوعی و ربات‌ها رو داده
• کلارنا و متا نمونه‌هایی‌ان که مدیرها با تکیه بر هوش مصنوعی، بیش‌ازحد سریع تیم کوچیک کردن
• طبق مدل‌سازی کارنگی ملون، رشد دیتاسنترها تا ۲۰۳۰ می‌تونه هزینه‌ی برق رو تا ۸ درصد (و در ویرجینیای شمالی تا ۲۵ درصد) بالا ببره
• نویسنده می‌گه به‌جای منتظر یه هوش مصنوعی فوق‌قدرتمند بودن، باید همین حالا شرکت‌ها و سرمایه‌گذارهای فعلی رو تنظیم‌گری کرد