قانون آمدال و اینکه چرا هوش مصنوعی دنیا رو یکشبه عوض نمیکنه
خلاصهٔ کاملتر
Connor Blake، که قبلاً تو فیزیک نظری کار میکرده، تو این مقاله توضیح میده چرا دیگه به تحول انفجاری دنیا با ASI (یعنی هوش مصنوعی خیلی باهوشتر از انسان) باور نداره. نکتهٔ اصلیش اینه که «دنیا خیلی کنده». به گفتهٔ خودش، با اینکه مدلها تو بیشتر بنچمارکها از آدمها جلوترن و خیلی ارزون شدن، بیرون از حوزههایی مثل برنامهنویسی و ریاضی، دنیا تقریباً همونیه که بود.
پایهٔ استدلالش قانون آمدال هست، همون قانونی که تو علوم کامپیوتر برای فهمیدن محدودیت موازیسازی استفاده میشه. اگه یه فرایند چند مرحلهٔ پشت سر هم داشته باشه، حتی اگه سرعت همهٔ مراحل جز یکی رو بینهایت کنی، کل فرایند هنوز به سرعت کندترین مرحله محدوده. نویسنده با یه مدل ریاضی نشون میده که تو سیستمهایی با گلوگاههای پشت سر هم، حتی سرعت بینهایت تو یه گلوگاه فقط یه ضریب ثابت به سرعت کل اضافه میکنه. برای رشد نمایی، باید پشت سر هم هر گلوگاه جدید رو هم منفجر کنی.
برای همین به نظرش سؤال درست این نیست که «هوش کجا گلوگاهه؟» بلکه اینه که «وقتی هوش مجانی و آنی شد، گلوگاه بعدی چیه؟». یه مثال کارخونه میاره: نرخ خرابی محصولات دو برابر شده و با کمک ASI علتش رو پیدا میکنی، ولی باز باید تست سفارش بدی، قطعه بخری، نصب کنی و تولید رو چک کنی. به گفتهٔ نویسنده، کاری که الان یه ماه طول میکشه حتی با ربات و تصمیمگیری بینقص بهزور به یه هفته میرسه، چون آخرش گیر زمان ارسال و سرعت فیزیکی ابزارهاست.
گلوگاهها رو دو دسته میکنه. اول محدودیتهای فیزیکی و اجتماعی که هوش سرعتشون نمیده: حملونقل، فرایندهای شیمیایی و زیستی که روزها طول میکشن، سرعت قانونگذاری و ارادهٔ سیاسی. حتی بزرگ کردن ظرفیت هم گلوگاه داره، مثل کمبود پرههای توربین تکبلوری و ویفرهای indium phosphide تو یه سال اخیر. دوم، نویز دنیای واقعی: بعضی اطلاعات خیلی گرون و کند به دست میان، مثل عوارض بلندمدت یه دارو روی آدمها، و همینها سرعت کل رو تعیین میکنن.
نویسنده معتقده آدمای حوزهٔ AI دنیا رو کمنویزتر از واقعیت میبینن، چون تو محیطی کار میکنن که بزرگ کردن آزمایش فقط یعنی بالا آوردن چندتا Docker container دیگه. آخر سر یادآوری میکنه که برق، ارتباطات و کامپیوتر هم هر کدوم یه منحنی تقریباً بینهایت بودن، ولی رشد تولید سرانهٔ آمریکا نزدیک ۱۵۰ ساله حدود ۲ درصد مونده.
نکات کلیدی:
- طبق قانون آمدال، سرعت کل فرایند رو کندترین مرحلهاش تعیین میکنه
- سرعت بینهایت در یه گلوگاه فقط یه ضریب ثابت به سرعت کل اضافه میکنه
- گلوگاههای فیزیکی: حملونقل، ساخت، فرایندهای شیمیایی و زیستی، قانونگذاری
- اطلاعات گرون و کند مثل عوارض بلندمدت دارو، سرعت پیشرفت رو محدود میکنه
- رشد تولید سرانهٔ آمریکا حدود ۱۵۰ ساله نزدیک ۲ درصد در سال بوده
- سهم کشاورزی از نیروی کار آمریکا از ۵۱ درصد در ۱۸۸۰ به ۱.۲ درصد در ۲۰۲۲ رسیده




