چطور چتهای LLM رو برای همه قابل استفاده کنیم
خلاصهٔ کاملتر
اریک بیلی، طراحی که روی دسترسپذیری (accessibility) چند اپ چت LLM کار کرده، تو این مقاله تجربهش رو جمع کرده. منظورش از «چت immersive» اپهای تمامصفحه مثل Claude، ChatGPT، Gemini و GitHub Copilot هست، نه پاپآپهای کوچیک چت. نویسنده میگه از نگاه WCAG هیچ چیز خاصی تو این رابطها نیست و همون قواعد همیشگی وب سرشون صدق میکنه. نکته اینه که اکثر این اپها، حتی نسخههای دسکتاپ، با Electron یا Tauri روی تکنولوژی وب ساخته شدن.
مشکل اصلی اینه: وقتی جواب مدل ظاهر میشه، کاربر صفحهخوان هنوز فوکوسش روی input هست و هیچ نشونهای نمیگیره که چیزی اومده. راهحل live region هست (یعنی ناحیهای که صفحهخوان تغییراتش رو خودکار میخونه). نویسنده تأکید میکنه aria-live رو روی تکتک پیامها نذارین. به جاش یه live region اختصاصی آخر DOM بسازین و همه اعلامها رو از اون رد کنین. پیام رو هم وسط stream نخونین، صبر کنین کامل بشه و بعد یهجا اعلامش کنین.
برای حالت انتظار هم پیشنهادش اینه که ۵ ثانیه بعد از ارسال یه «Loading» اعلام بشه و هر ۵ ثانیه تکرار بشه تا جواب برسه. اگه متن لودینگ روی صفحه هست، همون متن رو اعلام کنین. درباره ariaNotify() هم میگه با اینکه Baseline اونو cross-browser حساب میکنه، فعلاً بهتره صبر کنین، چون خیلی از کاربرای فناوریهای کمکی دیر آپدیت میکنن و polyfillش هم محدودیت داره.
برای ناوبری، نویسنده قبل از هر پیام یه heading مخفی (با کلاس sr-only) میذاره که بگه کی حرف زده، چون headingها محبوبترین راه حرکت تو صفحه برای کاربرای صفحهخوانه:
<h2
class="sr-only"
aria-label="Cody said:"
tabindex="-1">
Cody said:
</h2>این همون کاریه که چپ و راست بودن حبابها برای آدمِ بینا میکنه. landmarkهایی مثل nav، main، form و aside برای بخشهای اصلی خوبن، ولی پیچیدن هر پیام تو section لیست landmarkها رو شلوغ میکنه. الگوی feed هم به گفته نویسنده فقط دردسره. لیست گفتگوها بهتره یه composite widget باشه، یعنی کل لیست یه tab stop باشه و داخلش با فلشها، Home/End و typeahead جابهجا بشی.
پیشنهادهای دیگه: skip link برای پریدن به گفتگو و input، پشتیبانی از Control+F6 برای پرش بین landmarkها (تو اپ native خود F6)، چک کردن زوم و بزرگ کردن فونت، و تنظیماتی مثل خاموش کردن اعلام کارهای جانبی مدل (مثل tool call)، خاموش کردن انیمیشن با احترام به prefers-reduced-motion، قطع صدا و قابلتغییر بودن shortcutها. برای جدولها و کدها هم، چون live region فقط متن سادهست، باید یه توضیح کوتاه جاشون اعلام بشه؛ ولی نویسنده هشدار میده نگهداری این منطق گرونه.
نکات کلیدی:
- aria-live رو روی هر پیام نذارین؛ یه live region اختصاصی آخر DOM کافیه.
- جواب مدل رو بعد از تموم شدن stream یهجا اعلام کنین، نه تیکهتیکه.
- اعلام «Loading» بعد از ۵ ثانیه و تکرارش هر ۵ ثانیه، طبق تحقیق کاربری نویسنده بهترین نتیجه رو داشته.
- فعلاً به جای ariaNotify() از روش live region کلاسیک TetraLogical استفاده کنین.
- heading مخفی «You said / Cody said» قبل از هر پیام ناوبری رو راحت میکنه.
- لیست گفتگوها رو composite widget کنین تا به جای ۵۰ بار Tab، یه بار Tab کافی باشه.




