‏بوک‌مارکلت‌های دسترس‌پذیری: ابزارهای A11y برای تست سریع

دسترس‌پذیری وب (A11y) یکی از اون موضوعاتیه که همه می‌دونن مهمه، ولی خیلی وقت‌ها توی پروسه توسعه فراموش می‌شه. یه مجموعه بوک‌مارکلت رایگان وجود داره که این کار رو خیلی ساده‌تر می‌کنه؛ نه نیازی به نصب افزونه داری، نه باید ابزار پیچیده‌ای راه‌اندازی کنی. فقط یه‌بار اون‌ها رو به نوار ابزار مرورگرت اضافه می‌کنی و هر وقت لازم داشتی، با یه کلیک اجراشون می‌کنی.

ابزارهای مربوط به فوکوس، بخش بزرگی از این مجموعه رو تشکیل می‌دن. مثلاً یه بوک‌مارکلت هست که یه استایل فوکوس خیلی واضح و چشم‌گیر به همه عناصر قابل فوکوس اضافه می‌کنه، حتی یه فلش بزرگ که دقیقاً نشون می‌ده کجای صفحه‌ای. این یکی برای ضبط ویدیو یا گرفتن اسکرین‌شات از مشکلات فوکوس خیلی به‌درد می‌خوره.

یه ابزار دیگه، ترتیب تب‌زدن کاربر رو روی صفحه نمایش می‌ده و یه مسیر بصری از نحوه حرکت کیبورد بین عناصر رسم می‌کنه. این برای بررسی معیار 2.4.3 از WCAG (ترتیب فوکوس) خیلی مفیده. ابزار "Lost Focus Alert" هم هشدار می‌ده وقتی فوکوس روی صفحه گم می‌شه، حتی اگه این اتفاق به‌صورت ناپیدا رخ بده.

در بخش ساختار صفحه، ابزارهایی داری که عناصر ساختاری مثل هدینگ‌ها و گروه‌های فیلد رو هایلایت می‌کنن. مثلاً "Check Headings" سطح هر هدینگ رو نشون می‌ده و خطاهای WCAG رو پیدا می‌کنه. "Grouped Fields" هم فیلدهای گروه‌بندی‌شده مثل رادیوباتن‌ها و چک‌باکس‌ها رو پیدا می‌کنه و نشون می‌ده اسم دسترس‌پذیر گروه از کجا میاد.

ابزار WTFocus یه پنل کنار هر عنصر نشون می‌ده که وقتی داری با Tab بین عناصر می‌گردی، اسم دسترس‌پذیر، منبع اسم و نقش هر عنصر رو بهت می‌گه. یه حالت "curtain mode" هم داره که صفحه رو کاملاً تاریک می‌کنه و فقط اسم و نقش هر عنصر رو نشون می‌ده، دقیقاً مثل چیزی که یه کاربر صفحه‌خوان تجربه می‌کنه.

بخش محتوای پنهان هم ابزارهای جالبی داره. "Visually Hidden?" متن‌هایی که فقط برای تکنولوژی‌های کمکی قابل دیدنه رو روی صفحه نشون می‌ده. "Blackout" هم برعکس عمل می‌کنه و همه چیزهایی که با aria-hidden پنهان شدن رو سیاه می‌کنه تا بفهمی کاربران ابزارهای کمکی چی رو می‌بینن. اگه یه عنصر هم aria-hidden باشه و هم قابل فوکوس با کیبورد، با یه خط قرمز چشمک‌زن نشون داده می‌شه.

در نهایت ابزارهای متفرقه‌ای هم هستن؛ مثل "State of THAT!" که همه حالت‌های یه دکمه (معمولی، hover، focus، active، disabled) رو کنار هم می‌ذاره تا راحت اسکرین‌شات بگیری. یا "Check New Window Links" که لینک‌هایی که در پنجره جدید باز می‌شن رو پیدا می‌کنه و چک می‌کنه آیا به کاربر اطلاع داده شده یا نه.

نکات کلیدی:

• بوک‌مارکلت هستن؛ نه افزونه، نه نصب خاص — فقط درگ کن توی تولبار
• پوشش گسترده‌ای از معیارهای WCAG دارن: فوکوس، ساختار، نام‌گذاری، محتوای پنهان
• WTFocus با حالت curtain mode، دید کاربر صفحه‌خوان رو شبیه‌سازی می‌کنه
• ابزار Blackout عناصر پنهان از AT و ابزار Visually Hidden متن‌های مخفی از دید بصری رو نمایش می‌ده
• اکثر ابزارها با زدن دکمه 'q' خاموش می‌شن و صفحه رو به حالت اولیه برمی‌گردونن
• برای تیم‌های فرانت‌اند و تسترهای A11y، این مجموعه یه میانبر عملی و سریعه