۴.۵ میلیون سهم انویدیا که هیچ‌وقت نرسید
خلاصهٔ کامل‌تر
نویسنده، اریک گولیکسن، تعریف می‌کنه که سال ۱۹۹۳ جنسن هوانگ ازش خواست به هیئت مشاوران فنی انویدیا بیاد. چیزی که نظر کرتیس پریم، یکی از بنیان‌گذارها، رو جلب کرده بود پیاده‌سازی سریع اون از biquadratic texture mapping بود (یعنی کشیدن تصویر روی سطح‌های خمیده، به جای مثلث‌های تخت). همین قابلیت قرار بود اولین محصول انویدیا یعنی NV1 رو از رقبا جدا کنه.
تو این مقاله اومده که وقتی NV1 سال ۱۹۹۵ اومد، مایکروسافت تو DirectX نه texture mapping درجه‌دو رو پشتیبانی کرد و نه حتی quadها؛ فقط مثلث. این ضربه‌ی سنگینی به وضع مالی انویدیا زد و شرکت بخش زیادی از نیروش رو تعدیل کرد.
آوریل ۱۹۹۶ مدیر مالی انویدیا بهش نامه زد که ۱۵٬۶۲۵ سهم از اختیار خریدش vest شده (یعنی حق خریدش فعال شده) و باید اعمالش کنه. اون هم همین کارو کرد و کل ماجرا رو فراموش کرد. سال ۲۰۲۴، وقتی اسم انویدیا همه‌جا بود، رفت پوشه‌ی مدارک قدیمیش رو باز کرد.
نویسنده می‌گه متن امضاشده‌ی قرارداد، واگذاری رو در چهار فصل تعریف کرده بود نه چهار سال. عدد ۱۵٬۶۲۵ از ۲۵٬۰۰۰ میشه ۶۲.۵ درصد، که دقیقاً با ده فصل از یه برنامه‌ی چهارساله جور درمیاد. با احتساب تقسیم‌های سهم که جمعاً ۴۸۰ برابر شده، اون ۹٬۳۷۵ سهم جامونده امروز ۴.۵ میلیون سهمه.
به گفته‌ی نویسنده، انویدیا اصالت قرارداد رو رد نکرد و فقط گفت زمان طرح دعوا گذشته. بعد از حدود یه سال نامه‌نگاری وکلا، جواب طرف مقابل عملاً این بود که «برو شکایت کن». خودش و وکلاش به این نتیجه رسیدن که با گذشت سی سال، پرونده احتمالاً از همون مرحله‌ی رد دادخواست جلوتر نمی‌ره. حرف آخرش یه هشداره: شرکت فقط تا یه مدت مجبوره به تعهد قراردادیش پابند بمونه.
نکات کلیدی:
- ۲۵٬۰۰۰ اختیار خرید در سپتامبر ۱۹۹۳، با متن قرارداد «واگذاری کامل تا یک سال بعد از تاریخ اعطا»
- انویدیا در ۱۹۹۶ فقط ۱۵٬۶۲۵ سهم (۶۲.۵ درصد) رو واگذارشده اعلام کرد، مطابق یه برنامه‌ی چهارساله
- ۹٬۳۷۵ سهم اختلافی با ۴۸۰ برابر تقسیم سهم تا امروز معادل ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ سهمه
- انویدیا اصالت قرارداد رو انکار نکرد، فقط به مرور زمان (statute of limitations) استناد کرد
- حذف quadratic texture mapping از DirectX عملاً مزیت اصلی NV1 رو بی‌اثر کرد
